Popüler Etiketler
İcra Takibi ve Menfi Tespit Davası Yargıtay Kararları
1. Yargıtay HGK 2011/19-622 E. – 2012/227 K.
Konu: İcra takibine itiraz eden borçlunun hukuki yararı
Açıklama: HGK, borçlunun ödeme emrine itiraz etmesine rağmen borcun bulunmadığını ispat etmek için menfi tespit davası açabileceğine hükmetmiştir. Yani, itirazın tek başına hukuki yararı ortadan kaldırmayacağını vurgulamıştır. Bu karar, takip sırasında menfi tespit davası açılabilmesinin önünü açar.
2. HGK 2012/19-788 E. – 2013/250 K.
Konu: Kesinleşen icra takibi sonrası menfi tespit
Açıklama: İcra takibi kesinleşmiş olsa dahi borçlu, takibe dayanak borcun gerçekte mevcut olmadığını ispat etmek için menfi tespit davası açabilir. Bu davada borçlunun amacı, hem borçsuzluğunu ispatlamak hem de ödediği meblağı istirdat etmektir. Hukuki yarar, icra takibi kesinleştikten sonra da devam eder.
3. Yargıtay 11. HD 2019/3048 E. – 2020/1127 K.
Konu: Hem borcun hem de alacağın araştırılması
Açıklama: Mahkeme, menfi tespit davalarında sadece borçlunun beyanını değil, aynı zamanda alacaklının iddialarını da titizlikle incelemelidir. Alacaklının sunduğu belgelerin hukuki geçerliliği, imzalar, sözleşme hükümleri gibi unsurlar araştırılmalı, şekli değil maddi hakikat esas alınmalıdır.
4. Yargıtay 13. HD 2019/216 E. – 2019/1361 K.
Konu: Tüketici işlemlerinde görevli mahkeme
Açıklama: Takibe konu alacak, bir tüketici işlemi niteliği taşıyorsa menfi tespit davası da tüketici mahkemelerinde görülmelidir. Davanın genel mahkemede değil tüketici mahkemesinde açılması gerektiği yönünde görev itirazı yapılabilir.
5. HGK 2014/19-674 E. – 2016/76 K.
Konu: Takipten sonra açılan menfi tespit davası ve sonuçları
Açıklama: Borçlu, icra takibi sonrasında borcun bulunmadığını ispat ederse, takibin dayanağı ortadan kalkar. Bu durumda eğer borç ödenmişse istirdat (geri alma) davası açılması gerekir. Takipten sonra açılan menfi tespit davasında mahkeme, borcun varlığını değil yokluğunu araştırır.
6. İstanbul BAM 2019/2845 E. – 2019/2878 K.
Konu: Ticari nitelikte olmayan ilişkiler ve arabuluculuk
Açıklama: Taraflar arasındaki ilişki ticari değilse, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvuru şartı aranmaz. Aksi durumda dava usulden reddedilebilir. Bu karar, özellikle bireysel borç ilişkilerinde menfi tespit davası açılırken dikkat edilmesi gereken prosedürleri ortaya koyar.
7. İstanbul BAM 21. HD – 24.04.2003
Konu: Süresi geçmiş itirazlara rağmen menfi tespit
Açıklama: Borçlu, ödeme emrine süresinde itiraz etmemiş olsa bile hâlâ menfi tespit davası açabilir. Bu durumda, icra takibi kesinleştiği için sadece alacaklıya ödeme yapmadan önce icra dosyasına teminat yatırarak takibi durdurabilir.
8. Yargıtay 13. HD – Bonoya Dayalı Takip, İbra, Kötü Niyet
Konu: Senede dayalı icra takibinden sonra menfi tespit
Açıklama: Bonoya dayalı takipten sonra borçlunun ibra edildiği anlaşılırsa menfi tespit davası haklı kabul edilir. Ayrıca, alacaklı ibra sonrası takip yaptıysa bu kötü niyetli işlem sayılır. Kötü niyet tazminatı da bu kapsamda gündeme gelir (İİK m.72/5).
9. Antalya BAM – Tahliye Takibi Sonrası Menfi Tespit
Konu: Kiraya dayalı takip ve menfi tespit davası
Açıklama: Kiracının ödeme emrine rağmen süresinde ödeme yapmadığı iddiasıyla başlatılan tahliye takibinde borçlu, borcun bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit davası açabilir. Bu tür davalarda, kira sözleşmesinin geçerliliği ve ödeme belgeleri hayati önemdedir.
10. HGK – Fullegal Örneği (2016/227 K.)
Konu: İtirazın iptali davasına karşı menfi tespit
Açıklama: Alacaklı tarafından açılan itirazın iptali davasına karşı borçlu, menfi tespit davasıyla savunma yapabilir. Bu davada ispat yükü alacaklıdadır. Ayrıca, mahkeme, davanın açıldığı tarihte hukuki yararın devam edip etmediğini değerlendirmek zorundadır.
