ANAYASA MAHKEMESİ BİREYSEL BAŞVURU

Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru, temel hak ve özgürlükleri ihlal edildiğini düşünen kişilerin olağan kanun yollarını tükettikten sonra başvurabileceği anayasal bir hak arama yoludur. 2012 yılında Türk hukuk sistemine giren bu mekanizma, vatandaşların devlet kurumlarının eylem ve işlemlerine karşı en üst düzeyde hukuki koruma talep etmesine imkân tanır. Fiil Hukuk olarak bireysel başvuru süreçlerinde müvekkillerimize kapsamlı hukuki destek sunuyoruz.

Bireysel Başvuru Hakkından Kimler Yararlanabilir?

Bireysel başvuru hakkı yalnızca Türk vatandaşlarına tanınmış bir hak değildir. Yabancı uyruklu kişiler de Türkiye’de ihlal edildiğini öne sürdükleri haklarına ilişkin bireysel başvuruda bulunabilir. Ancak her başvurunun kabul edilebilmesi için belirli koşulların sağlanması gerekir. Başvurucunun Anayasa’da güvence altına alınan bir hakkının ihlal edildiğini somut biçimde ortaya koyması, bu ihlalin bir kamu gücü tarafından gerçekleştirilmiş olması ve olağan kanun yollarının eksiksiz tüketilmiş bulunması bu koşulların başında gelir. Koşullardan birinin eksik olması başvurunun kabul edilemez bulunmasına yol açar.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Süresi Ne Zaman Başlar?

Anayasa mahkemesi bireysel başvuru süresi başvurucunun olağan kanun yollarını tükettikten sonra verilen nihai kararı öğrendiği tarihten itibaren otuz gündür. Bu süre hak düşürücü nitelik taşır; yani süre geçirildikten sonra yapılan başvurular kabul edilemez bulunarak reddedilir. Otuz günlük sürenin hangi tarihten itibaren işlemeye başladığının doğru belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Kararın tebliğ edildiği tarih ile öğrenildiği tarih arasındaki fark zaman zaman uyuşmazlık konusu olabilir. Bu nedenle sürenin hesaplanmasında bir avukattan destek almak hak kaybını önler.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Nasıl Yapılır?

Başvuru iki farklı yolla gerçekleştirilebilir. Birinci yol, Anayasa Mahkemesi’nin resmi web sitesi üzerinden elektronik ortamda yapılan başvurudur. İkinci yol ise yetkili mahkemeler aracılığıyla yapılan fiziki başvurudur. Her iki yöntemde de başvurunun eksiksiz ve doğru hazırlanması kabul edilebilirlik açısından belirleyicidir. Başvuru dilekçesinde ihlal edilen hakkın açıkça belirtilmesi, ihlalin nasıl gerçekleştiğinin somut biçimde ortaya konması ve kanun yollarının tüketildiğinin belgelenmesi zorunludur.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Formu

Anayasa mahkemesi bireysel başvuru formu Anayasa Mahkemesi’nin resmi web sitesinden temin edilebilir. Form doldurulurken başvurucunun kimlik bilgileri, ihlal edildiği öne sürülen haklar, ihlale yol açan işlem veya kararlar ve bu kararlara karşı başvurulan kanun yolları eksiksiz biçimde belirtilmelidir. Formun hatalı ya da eksik doldurulması başvurunun usul yönünden reddedilmesine neden olabilir. Bu nedenle formun bir avukat eşliğinde hazırlanması sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önerilir. Fiil Hukuk olarak bireysel başvuru formlarının hazırlanmasında müvekkillerimize destek veriyoruz.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Ücreti ve Harcı

Anayasa mahkemesi bireysel başvuru ücreti her yıl güncellenen bir harç tutarından oluşur. Anayasa mahkemesi bireysel başvuru harcı, başvurunun yapıldığı yıl itibarıyla belirlenen tarifeye göre ödenir ve başvuru sırasında yatırılması zorunludur. Harcın yatırılmaması başvurunun işleme alınmamasına yol açar. Adli yardım talebinde bulunan ve maddi durumu yeterli olmayan kişiler harç ödemeksizin başvuru yapabilir. Adli yardım talebinin kabulü mahkemenin takdirindedir ve başvurucunun gelir durumunu belgeleyen evrakların sunulmasını gerektirir.

KHK Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru

KHK anayasa mahkemesi bireysel başvuru süreci diğer bireysel başvurulardan farklı bir seyir izler. Olağanüstü hal kapsamında çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle gerçekleştirilen ihraç ve diğer işlemler için öncelikle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu’na başvurulması zorunludur. Komisyon kararından sonra idare mahkemesi yolu tüketilmeden bireysel başvuru yapılması kabul edilemezlik kararıyla sonuçlanır. KHK süreçleri hukuki açıdan oldukça karmaşık bir yapı taşır. Komisyon aşamasından idare mahkemesine, oradan Anayasa Mahkemesi’ne uzanan bu süreçte her adımın doğru yönetilmesi son derece önemlidir. Bu süreçlerde idare hukuku avukatı da yasal süreçlerde size destek sağlayabilir. Biz de İlker Kılıç Hukuk Bürosu olarak KHK mağdurlarına bu sürecin tamamında hukuki destek sunuyoruz.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Mahkemenin iş yüküne ve başvurunun niteliğine göre bu süre değişmekle birlikte bireysel başvurular ortalama iki ila dört yıl arasında sonuçlanmaktadır. Yasal prosedürlerin sürelerinde iş hukuku temelleri de hayli etkilidir. Başvurunun öncelikli inceleme kapsamına alınması bu süreyi kısaltabilir. Başvurucunun ağır bir mağduriyet içinde olması, telafisi güç zararların söz konusu olması ya da konunun toplumsal önem taşıması öncelikli inceleme için gerekçe oluşturabilir. Bu talepte bulunmak için de hukuki destek almak süreci kolaylaştırır.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Sorgulama

Başvuru yapıldıktan sonra anayasa mahkemesi bireysel başvuru sorgulama işlemi Anayasa Mahkemesi’nin resmi web sitesi üzerinden gerçekleştirilebilir. Başvuruya atanan numara aracılığıyla başvurunun hangi aşamada olduğu takip edilebilir. Sorgulama ekranında başvurunun kabul edilebilirlik incelemesi, esastan inceleme ya da karar aşamasında olup olmadığı görüntülenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bireysel başvuruda avukat zorunlu mu? 

Hukuken zorunlu değildir, başvurucular bireysel başvuruyu kendileri de yapabilir. Ancak başvurunun kabul edilebilirlik koşullarını taşıması, dilekçenin doğru hazırlanması ve sürelerin eksiksiz takip edilmesi açısından bir avukattan destek almak son derece önerilir. Hatalı hazırlanan başvurular usul yönünden reddedilebilir.

Olağan kanun yolları tüketilmeden başvuru yapılabilir mi? 

Hayır. Bireysel başvurunun kabul edilebilmesi için olağan kanun yollarının eksiksiz tüketilmiş olması zorunludur. Tüketilmemiş bir kanun yolu bulunması halinde başvuru kabul edilemez bulunur. Hangi kanun yollarının tüketilmesi gerektiği davanın niteliğine göre değişir.

Bireysel başvurum reddedilirse ne yapabilirim? 

Anayasa Mahkemesi’nin ihlal olmadığına dair kararına karşı iç hukukta başvurulabilecek başka bir yol bulunmamaktadır. Bu aşamada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvuru seçeneği değerlendirilebilir. AİHM başvurusu da belirli süreler ve koşullar çerçevesinde yapılması gereken ayrı bir hukuki süreçtir.

Başvurum ne zaman öncelikli incelemeye alınabilir? 

Telafisi güç ya da imkânsız zararların söz konusu olduğu başvurucunun ağır bir mağduriyet yaşadığı veya konunun toplumsal öneme sahip olduğu durumlarda öncelikli inceleme talep edilebilir. Bu talebin gerekçeli biçimde hazırlanması ve başvuru dilekçesine eklenmesi gerekir.