Hangi Ev Eşyaları Haczedilebilir?

Ev haczinde borçlunun evindeki eşyaların neredeyse tamamı korunur. İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesi, 7445 sayılı Kanun’la 05.04.2023’te yapılan değişiklikten bu yana borçlu ve aynı çatı altında yaşayan aile bireylerine ait kişisel eşyaları ve ailenin ortak kullanımına hizmet eden tüm ev eşyasını haczedilemez mallar arasında sayar. Haciz ancak para, kıymetli evrak, altın, gümüş, değerli taş, antika ve süs eşyası gibi kıymetli şeylere yönelebilir.

Ev Haczi Ne Zaman Yapılabilir?

Ev haczi, icra takibi kesinleştikten ve borç süresi içinde ödenmedikten sonra alacaklının talebiyle yapılabilir. İcra müdürlüğü bu talep üzerine haciz işlemini başlatır. Gece vakti (güneş batımından bir saat sonra ile doğuşundan bir saat öncesi arası) haciz yapılamaz; borçlunun mal kaçırdığı anlaşılırsa istisna uygulanır. Tatil günlerinde ise haciz yapılabilir (İİK m.51).

Ev Haczi Nasıl Yapılır?

  1. Alacaklı icra dosyası üzerinden haciz talep eder.
  2. İcra memuru borçlunun adresine gider.
  3. Haczedilecek eşyalar belirlenir; değerli eşyalar için bilirkişi incelemesi yapılabilir.
  4. Haciz tutanağı düzenlenir.

Borçlu kilitli yerleri açmak zorundadır; açmazsa icra memuru çilingirle açtırabilir (İİK m.80). Borçlu evde değilse haciz gıyabında yapılır ve işlem tutanaktan öğrenilir. İcra memurunun talebi üzerine kolluk görevlileri hacze yardım etmekle yükümlüdür (İİK m.81).

Evde Hangi Eşyalar Haczedilebilir?

Ev eşyası niteliği taşımayan kıymetli mallar haczedilebilir:

  • Nakit para, döviz ve kıymetli evrak,
  • Altın, gümüş, mücevher ve ziynet eşyası,
  • Antikalar, değerli tablolar ve koleksiyon ürünleri,
  • Evde bulunan ticari mallar ve işyeri stokları.

Borçlunun aracı, taşınmazları ve banka hesapları da bu korumadan yararlanmaz; ancak bunların haczi evde değil, sicil kayıtları üzerinden yapılır.

Evde Hangi Eşyalar Haczedilemez?

Borçlunun ve birlikte yaşadığı aile bireylerinin kişisel eşyaları ile ailenin ortak kullandığı tüm ev eşyası haczedilemez. Yatak, yorgan, mutfak eşyası, buzdolabı, fırın, ocak, çamaşır makinesi, halı, perde, televizyon ve çocukların eğitimi için kullandığı bilgisayar bu kapsamdadır. 2023 öncesinde yalnızca “zorunlu” eşya korunuyor ve aynı türden birden fazla eşya varsa fazlası haczedilebiliyordu; bu sınırlama kaldırılmıştır.

Borçlunun mesleğini sürdürmek için gerekli araçları ile borçlu ve ailesinin iki aylık yiyecek ve yakacağı da haczedilemez. Ev eşyasına ilişkin koruma, borcun o eşyanın bedelinden doğduğu durumlarda da geçerlidir.

Beyaz Eşyalar Haczedilebilir mi?

Hayır. Buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve fırın gibi beyaz eşyalar ev eşyası olduğundan, evde birden fazla bulunsa da haczedilemez.

Televizyon ve Bilgisayar Haczedilebilir mi?

Hayır. Televizyon ve evde kullanılan bilgisayar ailenin ortak kullanımına hizmet eden ev eşyası sayılır; ikinci bir televizyon da korunur. Ancak bilgisayar ticari faaliyette kullanılan bir iş aracıysa ev eşyası niteliği taşımayabilir.

Borçlunun Oturduğu Ev Haczedilebilir mi?

Borçlunun hâline münasip evi haczedilemez (İİK m.82/1-12). Evin değeri ihtiyacı aşıyorsa ev satılır ve satış bedelinden borçlunun hâline uygun bir ev alabileceği miktar kendisine bırakılır; uygun ev değeri bilirkişi tarafından belirlenir. Borç evin satın alma bedelinden doğmuşsa ya da borçlu evi kendi iradesiyle ipotek ettirmişse bu koruma kural olarak ileri sürülemez.

Borçluya Ait Olmayan veya Ortak Kullanılan Eşyalar Haczedilebilir mi?

Borçluya ait olmayan eşyalar haczedilemez; ancak borçlunun evinde bulunan eşyaların ona ait olduğu kabul edilerek haciz yapılabilir. Eşyanın eşine, bir aile bireyine veya üçüncü bir kişiye ait olduğunu ileri süren kişi istihkak iddiasında bulunmalı ve bunu fatura, belge veya kullanım durumuyla ispatlamalıdır. İddia haciz tutanağına yazdırılmalıdır. Nitelik gereği kadına, erkeğe veya çocuğa ait olan eşyalar onlara ait sayılır. Eşyalı kiralanan evde kira sözleşmesinde demirbaş olarak gösterilen ev sahibi eşyaları borçlunun malı sayılmaz.

Usulsüz Hacze Karşı Ne Yapılabilir?

Haczedilemeyecek bir eşya haczedildiyse, haczi öğrenmeden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilmelidir (İİK m.16). Şikâyet satışı kendiliğinden durdurmaz; satışın durdurulması için ayrıca tedbir istenmelidir. 05.04.2023’ten önce haczedilmiş eşyalara ise eski hüküm uygulanır.

Haciz sürecinde hak kaybı yaşamamak için Fiil Hukuk ile iletişime geçebilirsiniz.

Av. İlker Kılıç – Fiil Hukuk Bürosu Kurucusu

Yazar & Hukuki Danışman

Av. İlker Kılıç

Avukat · Fiil Hukuk Bürosu Kurucusu

Fiil Hukuk Bürosu kurucusu Av. İlker Kılıç; iş hukuku, icra iflas hukuku, gayrimenkul hukuku ve aile hukuku alanlarında Bursa'da müvekkillerine etkin ve güvenilir hukuki destek sunmaktadır.

Bu Yazıyı Paylaşmak İstediğiniz Platformu Seçin