Popüler Etiketler
Trafik Kazası Sonrası Araç Değer Kaybı Talebi Davası
Trafik Kazası Sonrası Araç Değer Kaybı Talebi Davası
Giriş
Trafik kazaları, yalnızca maddi hasar ve bedensel zarar doğurmakla kalmayıp aynı zamanda araçların ikinci el piyasa değerinde azalmaya da yol açmaktadır. Araç, kaza sonrası tamir edilse bile, “hasar kaydı” oluştuğu için piyasadaki satış değeri düşer. Bu düşüşe araç değer kaybı denilmektedir. Türk hukuk sisteminde araç değer kaybının tazmini mümkündür ve bu tazminat için çoğunlukla sigorta şirketlerine başvuru yapılmakta, uyuşmazlık halinde ise dava yoluna gidilmektedir.
- Değer Kaybı Kavramı
Araç değer kaybı, kazadan önceki araç değeri ile kazadan sonraki araç değeri arasındaki farktır. Bu fark, aracın onarılmış olmasına rağmen piyasada alıcılar tarafından “kazalı araç” olarak görülmesinden kaynaklanır.
Değer kaybının hesaplanmasında:
- Aracın markası, modeli, yaşı,
- Kilometresi,
- Kaza tarihi,
- Onarım görmüş parçalar,
- Araçta değişen parça sayısı
gibi unsurlar dikkate alınır.
Hukuki Dayanak
Araç değer kaybı talepleri, Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümlerine dayandırılır (TBK m. 49 vd.). Ayrıca, Karayolları Trafik Kanunu (KTK m. 85 vd.) uyarınca işletenin ve sürücünün sorumluluğu gündeme gelir.
Sigorta yönünden ise, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (trafik sigortası) kapsamında kusurlu sürücünün sigorta şirketi, değer kaybı tazmininden sorumludur.
Yargıtay da birçok kararında araç değer kaybının haksız fiilden doğan maddi zarar kapsamında olduğunu ve sigorta şirketinin sorumluluğunu kabul etmiştir.
Başvuru ve Dava Süreci
Trafik Kazası Sonrası Yapılması Gerekenler
- Kaza sonrasında, araçlar yerinden oynatılmadan önce mutlaka ayrıntılı fotoğraflar çekilmeli ve video kaydı alınmalıdır.
- Kaza tespit tutanağını kesinlikle doldurun .
- Hazırlanan kaza tespit tutanağı ve diğer belgeler, kaza tarihinden itibaren hızlı bir şekilde sigorta şirketine iletin. Teslim edilen evrakların mutlaka bir örneğinin araç sahibi tarafından saklayınız. İlerleyen dava sürecinde bu belgelere ihtiyacınız olacaktır.
- Her sigorta şirketi kusur değerlendirmesini sisteme girer.
- Şirketlerin değerlendirmeleri aynı ise dosya mutabakatla sonuçlanır.
- Değerlendirmeler uyuşmazsa, dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gönderilir ve komisyon 3 iş günü içinde karar verir.
- Kaza tespit tutanağı düzenlendikten sonra taraflar, kusur oranlarını Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM)’nin resmi internet sitesi üzerinden , http://www.sbm.org.tradresinde yer alan “Hizmetler > Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz” adımı kullanılmaktadır.
- Kusur Oranına İtiraz ,Sigorta şirketleri tarafından belirlenen kusur oranına katılmayan taraf, 5 iş günü içinde elindeki yeni bilgi ve belgelerle itiraz edebilir.
- Kazaya karışan tarafların sigorta şirketi aynı ise, itiraz SBM üzerinden yapılabilir ve dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu tarafından değerlendirilir.
- Kazaya karışan tarafların sigorta şirketleri farklı ise, itiraz doğrudan kendi sigorta şirketine yapılır.
- Sonuçlar , e-Devlet sistemi üzerinden takip edilebilir . Ayrıca SMS yoluyla bildirim yapılır.
- İtiraz edilmediği ya da itiraz reddedildiği takdirde, tarafların mahkemelere başvurma hakkı vardır.
- Arabuluculuk
Sigorta şirketi talebi reddeder veya eksik ödeme yapıldığı düşünülüyorsa , 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu gereği dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk aşaması söz konusudur.
- Dava Aşaması
Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa, araç sahibi bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi’nde araç değer kaybı davası açabilir.
Davada İspat ve Bilirkişi Raporu
Araç değer kaybı davalarında en önemli delil, bilirkişi raporudur. Mahkeme, aracın kaza öncesi ve sonrası piyasa değerini, hasar gören parçaları ve onarım durumunu dikkate alarak bilirkişi incelemesi yaptırır.
Yargıtay’ın içtihatlarına göre:
- Araçta önceden meydana gelen kazalar,
- Aracın yaşı ve kilometresi,
- Değişen parça sayısı,
- Kullanım amacı (ticari, hususi)
zararın tespitinde dikkate alınır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Araç değer kaybı davalarında görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise kazanın meydana geldiği yer mahkemesi veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
Yargıtay Kararlarından Örnekler
- Yargıtay 17. HD: “Araç değer kaybı tazminatı zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında olup, sigorta şirketi sorumludur.”
- Yargıtay 4. HD: “Aracın yaşı ve kilometresi yüksek olsa dahi, değer kaybı tamamen ortadan kalkmaz, makul bir oranda hesaplanmalıdır.”
Sonuç: Araç değer kaybı, trafik kazaları sonrası araç sahiplerinin mağduriyetini gidermek için tanınmış önemli bir haktır. Kazadan sonra araç tamir edilse dahi, hasar kaydı nedeniyle ikinci el değerinde düşüş olur. Bu zararın tazmini için öncelikle sigorta şirketine başvurulmalı, gerekirse dava açılmalıdır. Yargıtay kararları da araç değer kaybı talebinin kabul edilebilirliğini ve sigorta şirketlerinin sorumluluğunu sürekli olarak vurgulamaktadır.
Av İLKER KILIÇ
GSM :0 505 506 9381
