Popüler Etiketler
SGK İşten Çıkış Kodları 2026: İşten Ayrılış Kodları, Tazminat ve İşsizlik Maaşı Hakları
İşten ayrılırken ya da işten çıkarılırken SGK’ya bildirilen tek bir rakam, kıdem tazminatından işsizlik maaşına kadar bütün haklarınızın kaderini belirleyebilir. SGK çıkış kodları, iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini gösteren resmi kayıtlardır ve işverenler bazen bu kodları gerçeğe aykırı biçimde bildirebilir. Yazımızda güncel kodların tam listesini, her kodun tazminat ve işsizlik maaşı üzerindeki sonuçlarını, işçinin haklı fesih nedenlerini ve haksız bildirilen kodun mahkemede nasıl düzeltileceğini bütün detaylarıyla bulabilirsiniz.
SGK İşten Çıkış Kodu Nedir?
SGK işten çıkış kodu, işçinin iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğini Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında gösteren koddur. İşveren, işçinin işten ayrılması halinde işten ayrılış bildirgesinde uygun çıkış kodunu seçerek SGK’ya bildirim yapmak zorundadır. Bu kod yalnızca idari bir kayıt değildir; SGK çıkış kodları işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işsizlik maaşı, işe iade davası, hizmet tespiti ve işçilik alacakları bakımından hayati sonuçlar doğurur. İşverenler bazen tazminat ödememek için gerçeğe aykırı kod bildiriminde bulunabilirler. Ancak işverenin haksız bildirimlerinin aksinin iş mahkemesinde tespiti ile kıdem ve ihbar tazminatı hakkı her zaman geri alınabilir.
İşten Çıkış Kodları Neden Önemlidir?
İşten çıkış kodu, fesih nedenini gösterdiği için işçinin hangi haklara sahip olabileceği konusunda ilk değerlendirmede dikkate alınır. Örneğin:
- İşçi istifa etmiş gibi gösterilirse (Kod 3) kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı yönünden sorun yaşanabilir.
- İşveren tarafından haklı sebep olmadan fesih yapılmışsa (Kod 4) işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı talep edebilir.
- Devamsızlık, güveni kötüye kullanma, hırsızlık gibi ağır iddialar içeren kodlar (Kod 42-50 arası) işçinin mesleki itibarı üzerinde olumsuz etki doğurur.
Önemli Not: İşverenin SGK’ya bildirdiği çıkış kodu mutlak bir gerçeklik ifade etmez. İşveren haksız veya gerçeğe aykırı bir bildirimde bulunmuşsa, işçi iş mahkemesinde dava açarak bu bildirimin aksini her türlü delille ispatlayabilir; böylece kıdem ve ihbar tazminatını mahkeme kararıyla tahsil edebilir.
4857 Sayılı İş Kanunu m. 24: İşçinin Haklı Fesih Nedenleri ve Örnekleri
İş hayatında sözleşmeyi fesheden taraf işçi olsa bile, bu fesih kanunun öngördüğü haklı nedenlere dayanıyorsa işçi kıdem tazminatına hak kazanır. İş Kanunu’nun 24. maddesinde düzenlenen işçinin haklı fesih nedenleri 3 ana başlık altında toplanır ve SGK bildirimlerinde genellikle Kod 24 ve Kod 25 ile karşılık bulur.
1. Sağlık Sebepleri (İş Kanunu m. 24/I)
İşçinin yaptığı iş, kendi sağlığı veya yaşamı için tehlikeli hale gelirse ya da birlikte çalıştığı işveren/başka bir işçi bulaşıcı bir hastalığa yakalanırsa işçi haklı fesih yapabilir.
- Örnek: Astım hastası olan bir işçinin, doktor raporuna rağmen aşırı tozlu ve havalandırması olmayan bir fabrikada çalıştırılmaya devam edilmesi durumunda işçi sözleşmeyi haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını isteyebilir (SGK çıkışında Kod 24 kullanılır).
2. Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Aykırılıklar (İş Kanunu m. 24/II)
Uygulamada en sık karşılaşılan haklı fesih nedenidir. İşverenin işçiye, ailesine veya onuruna yönelik hukuka ve ahlaka aykırı davranışlarını kapsar. Bu durumda sgk 25 çıkış kodu ile bildirim yapılması gerekir.
- Maaşın, Fazla Mesainin veya Primlerin Ödenmemesi: İşçinin ücretinin kanuna veya sözleşmeye uygun olarak hesaplanmaması ya da eksik yatırılması işçiye derhal haklı fesih hakkı verir. Örnek: İşçinin banka hesabına sadece asgari ücret yatırılıp, kalan maaşının elden ödenmesi veya fazla mesai ücretlerinin hiç ödenmemesi durumunda işçi haklı fesih yapabilir.
- Mobbing ve Hakaret: İşverenin işçiye hakaret etmesi, aşağılaması veya psikolojik taciz (mobbing) uygulaması haklı fesih sebebidir. Örnek: Müdürün, diğer çalışanların önünde işçiye ağır hakaretler etmesi durumunda işçi işi bırakıp kıdem tazminatı talep edebilir.
- Sigorta Primlerinin Eksik veya Düşük Gösterilmesi: İşçinin aldığı gerçek maaş yerine SGK’ya daha düşük bir ücretten bildirilmesi işçinin gelecekteki emeklilik haklarına zarar verdiği için doğrudan haklı fesih nedenidir.
3. Zorlayıcı Sebepler (İş Kanunu m. 24/III)
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa işçi sözleşmeyi haklı nedenle feshedebilir (SGK çıkışında Kod 23 kullanılır).
- Örnek: Doğal afet, yangın veya fabrikanın mühürlenmesi gibi nedenlerle işyerinde faaliyetin 1 haftadan fazla tamamen durması.
Güncel SGK İşten Çıkış Kodları Listesi
Aşağıda 2026 yılı itibarıyla uygulamada kullanılan güncel SGK işten çıkış kodları ve anlamları yer almaktadır:
SGK İşten Çıkış Kodları ve Detaylı Açıklamaları
İşte SGK işten çıkış kodları ve detay açıklamaları:
Deneme Süresi ve Sözleşme Sonu Kodları
- 1 – Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi: İş kanununa göre deneme süresi (aksi sözleşmeyle uzatılmadıysa) en fazla 2 aydır. İşveren bu süre içinde işçiyi çıkarırsa tazminat ödemez. İşsizlik maaşı alınamaz.
- 2 – Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi: İşçi deneme süresi içinde kendi isteğiyle ayrılır. Tazminat ve işsizlik maaşı hakkı doğmaz.
- 3 – Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa): Uygulamada 03 SGK çıkış kodu olarak da bilinen bu kod, işçinin haklı bir nedeni olmadan kendi isteğiyle işten ayrılmasıdır. Kıdem ve ihbar tazminatı alamaz, işsizlik maaşına başvuramaz. İhbar süresine uymazsa işverene ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir.
- 4 – Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi: Bildirimli fesih SGK çıkış kodu olarak bilinen SGK çıkış kodu 4, işverenin işçiyi performans, küçülme vb. gerekçelerle (ahlak dışı durumlar hariç) işten çıkarmasıdır. İşçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanır, işsizlik maaşı alabilir. Bildirgelerde 04 SGK çıkış kodu şeklinde de gösterilen bu kod, işçi hakları bakımından en güvenli kodlardan biridir.
- 5 – Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi: Sözleşmede belirtilen sürenin (veya işin) bitmesiyle sözleşmenin kendiliğinden sona ermesidir. Yenilenmeyen sözleşmelerde (şartlar sağlandıysa) kıdem tazminatı doğabilir, işsizlik maaşı alınabilir.
Emeklilik, Ölüm ve Özel Durum Kodları
- 8 – Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle: SGK 8 çıkış kodu, çalışanın emeklilik hakkını kazanarak işten ayrılmasında kullanılır. Kıdem tazminatı ödenir, ancak emekli olunduğu için işsizlik maaşı alınamaz.
- 9 – Malulen emeklilik nedeniyle: İşçinin çalışma gücünü mevzuatın aradığı oranda kaybederek malulen emekli olmasıdır. Kıdem tazminatı ödenir.
- 10 – Ölüm: İşçinin vefatı halinde girilir. Kıdem tazminatı varislerine ödenir.
- 11 – İş kazası sonucu ölüm: İşçinin iş kazası nedeniyle hayatını kaybetmesidir. Kıdem tazminatı varislerine ödenir, ayrıca kusur oranlarına göre ekstra tazminat davaları doğabilir.
- 12 – Askerlik: Erkek çalışanların muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılmasıdır. Kıdem tazminatı ödenir, askerlik dönüşü işsiz kalınan süre için (şartlar uyuyorsa) işsizlik maaşı alınabilir.
- 13 – Kadın işçinin evlenmesi: Kadın çalışanların evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde evlilik gerekçesiyle işten ayrılmasıdır. Kıdem tazminatı ödenir, işsizlik maaşı alınamaz.
- 14 – Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması: Halk arasında “Yaşa takılanlar (EYT veya eski sistem)” olarak bilinen SGK 14 çıkış kodu, prim gün sayısı ve sigortalılık süresini doldurup yaşını bekleyenlerin kıdem tazminatı alarak ayrılmasını sağlar (SGK’dan yazı alınmalıdır). Kıdem tazminatı ödenir.
Kurumsal, Sektörel ve Yapısal Değişiklik Kodları
- 15 – Toplu işçi çıkarma: İşverenin ekonomik, teknolojik veya yapısal nedenlerle çok sayıda işçiyi aynı anda çıkarmasıdır. Kıdem, ihbar ve işsizlik maaşı hakları mevcuttur.
- 16 – Sözleşme sona ermeden sigortalının aynı işverene ait diğer işyerine nakli: İşçinin aynı şirketin başka bir şubesine veya fabrikasına geçirilmesidir. Haklar kaybolmaz, yeni yere aynen devredilir (Giriş-çıkış yapılır).
- 17 – İşyerinin kapanması: Faaliyetin tamamen sona ermesidir. Kıdem, ihbar tazminatı ve işsizlik maaşı hakkı doğar.
- 18 – İşin sona ermesi: SGK 18 çıkış kodu, yapılan belirli bir projenin veya işin bitmesinde kullanılır. (Örn: İnşaat projesinin bitimi). Kıdem tazminatı ve işsizlik maaşı hakkı doğar.
- 19 – Mevsim bitimi: Mevsimlik işlerde (Örn: Yaz otelleri) sezon bitince sözleşmenin askıya alınmasıdır. Tekrar başlatılmayacaksa Kod 4 kullanılmalıdır.
- 20 – Kampanya bitimi: Şeker fabrikaları gibi dönemsel kampanya işlerinde sözleşmenin askıya alınmasıdır. Tekrar başlatılmayacaksa Kod 4 kullanılır.
- 21 – Statü değişikliği: İşçinin aynı işyerinde memur, sözleşmeli personel ya da şirket ortağı olması gibi durumlarda kullanılır.
- 22 – Diğer nedenler: Yukarıdaki kodların hiçbirine uymayan, istisnai çıkış durumlarında tercih edilen 22 SGK çıkış kodu, genelde tazminat ve işsizlik maaşı hakkı doğurmaz (Detaylı inceleme gerektirir).
İşçi Tarafından Haklı Nedenle Fesih Kodları (İşçi Haklıdır)
Bu kodlarda işçi istifa etmiş gibi görünse de “Haklı Nedeni” olduğu için kıdem tazminatı alır ve işsizlik maaşına başvurabilir.
- 23 – İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih: İşyerinde işin 1 haftadan fazla durmasını gerektiren mücbir sebepler (afet, salgın vb.) yüzünden işçinin haklı feshi (İş Kanunu Md. 24/III).
- 24 – İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih: İşin, işçinin sağlığı veya hayatı için tehlikeli olması durumunda işçinin haklı feshi (İş Kanunu Md. 24/I).
- 25 – İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih: Maaşın ödenmemesi, mobbing, hakaret, taciz, sigortanın eksik yatırılması gibi durumlarda işçinin haklı feshidir (İş Kanunu Md. 24/II).
İşveren Tarafından Haklı/Zorunlu Nedenle Fesih Kodları
- 26 – Disiplin kurulu kararı ile fesih: Toplu iş sözleşmesi olan yerlerde disiplin kurulu kararıyla işçinin çıkarılmasıdır.
- 27 – İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih: İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığının ihbar süresini aşması durumunda işverenin feshidir (İş Kanunu Md. 25/III-IV). Kıdem tazminatı ödenir, ihbar ödenmez.
- 28 – İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih: İşçinin kendi kusuru dışındaki hastalık veya engeller nedeniyle ardı ardına veya aralıklı olarak uzun süre devamsızlık yapması durumunda işverenin feshidir (İş Kanunu Md. 25/I). Kıdem tazminatı ödenir.
Mevzuat ve Kamusal Nedenlerle Fesih Kodları
- 30 – Vize süresinin bitimi: Kamu kurumlarında vizeyle çalışan personelin vize süresinin dolmasıyla sözleşmenin askıya alınması.
- 31 – Borçlar Kanunu, Sendikalar Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında kendi istek ve kusuru dışında fesih: İşçinin kusuru olmaksızın, ilgili kanun maddeleri gereğince sözleşmenin bitirilmesi. Tazminat ve işsizlik maaşı hakkı vardır.
- 32 – 4046 sayılı Kanunun 21. maddesine göre özelleştirme nedeni ile feshi: Özelleştirilen kurumlardaki işçilerin sözleşmelerinin feshedilmesi.
- 33 – Gazeteci tarafından sözleşmenin feshi: Basın İş Kanunu kapsamında gazetecinin haklı nedenlerle sözleşmeyi feshetmesi.
- 34 – İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih: İşyerinin başka bir firmaya geçmesi veya işin niteliğinin tamamen değişmesi sonucu fesihtir.
- 37 – KHK ile kamu görevinden çıkarma: Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevine son verilmesi.
- 38 – Doğum nedeniyle işten ayrılma: Kadın işçinin doğum yapması gerekçesiyle ayrılması (İstifa sayılır, tazminat doğurmaz).
- 39 – 696 KHK ile kamu işçiliğine geçiş: Taşeron işçilerin kadroya alınması esnasındaki eski hesap kapatma kodu.
- 40 – 696 KHK ile kamu işçiliğine geçilememesi sebebiyle çıkış: Şartları uymadığı için kadroya geçişi yapılamayan taşeron işçilerin çıkış kodu.
En Kritik Bölüm: 4857 Sayılı İş Kanunu Madde 25/2 Kodları (İşverenin Haklı Feshi – Ahlak ve İyi Niyet Kurallarına Aykırılık)
Bu kodlar (42’den 50’ye kadar olanlar) eski sistemdeki ünlü SGK 29 çıkış kodu olarak bilinen **”Kod 29″**un bölünmüş halleridir. Bu kodlarla işten çıkarılan işçi kıdem ve ihbar tazminatı alamaz, işsizlik maaşına başvuramaz ve bu durum iş siciline (SGK dökümüne) işlenir.
- 42 – 4857/25-II-A (Sözleşme yapılırken yalan beyan): İşçinin, işe girerken vasıfları, eğitimi veya geçmişi hakkında işverene yalan söylemesi, yanıltıcı bilgi vermesi.
- 43 – 4857/25-II-B (Namus ve şerefe dokunacak davranışlar): İşçinin, işveren veya aile üyelerinden biri hakkında şeref ve haysiyet kırıcı sözler söylemesi, asılsız ihbar ve ithamlarda bulunması.
- 44 – 4857/25-II-C (Sözlü/Fiziksel taciz): İşçinin, işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde veya sözlü/fiziksel saldırıda bulunması.
- 45 – 4857/25-II-D (Sataşma ve tehdit): İşçinin işverene, onun ailesine veya başka bir işçiye sataşması, tehdit etmesi, işe alkollü/uyuşturucu madde etkisinde gelmesi veya işyerinde bunları kullanması.
- 46 – 4857/25-II-E (Doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar): İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, şirketin ticari sırlarını ifşa etmesi gibi doğrulukla bağdaşmayan ağır kusurlar.
- 47 – 4857/25-II-F (İşyerinde suç işlemek): İşçinin, işyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
- 48 – 4857/25-II-G (Devamsızlık): SGK devamsızlık çıkış kodu olarak bilinen bu kod, işçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın; ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda toplam üç işgünü işine gelmemesidir.
- 49 – 4857/25-II-H (Görevini yapmamakta ısrar): İşçinin yapmakla görevli olduğu görevleri, kendisine hatırlatıldığı (ihtar çekildiği) halde yapmamakta ısrar etmesi.
- 50 – 4857/25-II-I (İş güvenliğini tehlikeye atmak / Zarar vermek): İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan makineleri, tesisatı veya eşyaları kendi otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.
İşverenlerin sadece 42-50 arası ahlak kodlarında değil, tazminat ve işsizlik maaşı ödememek için diğer SGK iş çıkış kodları üzerinde de (özellikle istifa veya deneme süresi kodlarında) sıklıkla gerçeğe aykırı bildirim yaptığı bilinen bir gerçektir. Hukuken asıl olan “feshin biçimsel olarak SGK’ya nasıl bildirildiği” değil, “eylemli olarak iş akdinin nasıl sona erdiğidir.” Dolayısıyla işverenin tek taraflı olarak sisteme girdiği hiçbir haksız kod kesin hüküm teşkil etmez. SGK işten çıkış formunda 42 ila 50 arasındaki kodlardan birinin seçilmiş olması, işçinin bu suçları kesin olarak işlediği anlamına gelmez; bu sadece işverenin tek taraflı iddiasıdır. Bu kodların haksız yere kötü niyetle girilmesi durumunda izlenecek hukuki süreç ve mahkeme aşaması şu şekildedir:
İşverenin Haksız Fesih Bildirimlerine Karşı Mahkemede Dava Açmak
Aşağıda işverenin haksız fesih bildirimlerine karşı mahkemede dava açma sürecine dair bilgiler bulabilirsiniz.
Haksız Bildirilen Kodun Mahkemede Aksinin Tespiti
İşverenler genellikle işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödememek ya da işsizlik maaşı almasını engellemek amacıyla çıkış kodunu “Kod 3 (İstifa)”, “Kod 22 (Diğer Nedenler)” veya “Kod 42-48 (Devamsızlık)”-49-50 olarak bildirmektedir. Unutulmamalıdır ki, SGK kayıtları mutlak ve değiştirilemez deliller değildir. İşveren haksız şekilde hangi kodu bildirirse bildirsin, işçi bu bildirimin gerçeği yansıtmadığını, yani işverenin feshinin haksız olduğunu mahkemede ispatlayarak tüm tazminat haklarını (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai vb.) yasal faiziyle birlikte alabilir.
Dava Yoluyla Kıdem ve İhbar Tazminatı Nasıl Alınır?
- Arabuluculuk Süreci: Hatalı bildirilen çıkış kodları SGK kayıtlarında işçi aleyhine sonuç doğuruyorsa, işçi öncelikle zorunlu arabuluculuk bürosuna başvurmalıdır. Arabuluculuk SGK çıkış kodu uyuşmazlıklarında dava öncesi zorunlu aşamadır.
- İş Mahkemesinde Dava Açılması: Arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa, İş Mahkemesinde açılacak bir tazminat ve alacak davası ile süreç yargıya taşınır.
- Delillerin Sunulması: Mahkemede işçinin gerçekte haklı olduğu veya işverenin haksız fesih yaptığı; WhatsApp yazışmaları, banka dekontları, tanık anlatımları, kamera kayıtları ve işyeri mailleri ile kanıtlanır.
- Hüküm: Mahkeme, işverenin haksız bildiriminin aksini tespit ettiğinde, işçinin lehine kıdem ve ihbar tazminatına hükmeder. Aynı zamanda bu mahkeme kararı ile SGK ve İŞKUR nezdinde geriye dönük işsizlik maaşı hakları da korunmuş olur.
Sık Sorulan Sorular
İşveren beni istifa etmiş (Kod 3) gösterdiyse tazminat alabilir miyim?
Evet. İşveren sizi baskıyla istifa ettirdiyse veya gerçekte İş Kanunu m. 24 uyarınca (maaş ödenmemesi vb.) haklı nedenle işi bırakmışsanız, açacağınız dava ile işverenin haksız bildiriminin aksini kanıtlayıp kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.
İşverenin hatalı bildirdiği çıkış kodu nasıl düzeltilir?
İşveren hatasını kabul edip kendisi düzeltmediği takdirde, işçi arabuluculuk yoluna başvurmalı, uzlaşma olmazsa İş Mahkemesinde dava açarak kodun haksızlığının tespitini ve tazminatlarının ödenmesini talep etmelidir.
Haklı nedenle fesih yapan işçi ihbar tazminatı alabilir mi?
İş Kanunu m. 24 uyarınca sözleşmeyi haklı nedenle derhal fesheden işçi kıdem tazminatı alabilir ancak sözleşmeyi kendisi feshettiği için kural olarak ihbar tazminatı alamaz. Fakat işveren işçiyi haksız yere işten çıkarıp sistemde başka bir kod gösterdiyse, açılacak dava ile hem kıdem hem de ihbar tazminatı birlikte alınır.
Hukuki Destek ve Danışmanlık
İş hukuku süreçleri, hak düşürücü süreler ve teknik ispat araçları barındırdığından uzmanlık gerektirir. Bursa iş hukuku avukatı desteğiyle SGK işten çıkış kodları uyuşmazlıkları, kıdem ve ihbar tazminatı alacakları, işe iade davaları ve İş Kanunu m. 24/25 kaynaklı tüm ihtilaflarda hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Avukat İlker Kılıç Bursa Barosu
