Popüler Etiketler
İş Kazası ve İş Kazası Sayılan Haller, Maddi , Manevi Tazminat.
İş Kazası Sayılan Haller , Maddi Manevi Tazminat
İş Kazası Sayılan Haller Nelerdir?
İş kazası, çalışma hayatında meydana gelen ve işçinin bedensel veya ruhsal zarar görmesine ya da ölümüne neden olan olaylardır. Türk hukukunda iş kazasının kapsamı özellikle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile düzenlenmiştir.
5510 sayılı Kanunun 13. maddesine göre belirli durumlarda meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen veya ruhen engelli hale getiren olaylar iş kazası olarak kabul edilir. Bu düzenleme sınırlı sayıda belirlenmiş olup, kanunda sayılan haller dışındaki olaylar kural olarak iş kazası kapsamında değerlendirilmez.
5510 Sayılı Kanuna Göre İş Kazası Sayılan Haller
5510 sayılı Kanun’un 13. maddesi, hangi durumların iş kazası sayılacağını açık şekilde düzenlemiştir. Buna göre aşağıdaki hallerden herhangi birinde meydana gelen ve sigortalıya zarar veren olaylar iş kazası olarak kabul edilir:
- İşçinin işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen kazalar
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle meydana gelen kazalar
- İşçinin görevle başka bir yere gönderilmesi sırasında meydana gelen olaylar
- Emziren kadın sigortalının süt izni sırasında yaşanan olaylar
- İşveren tarafından sağlanan taşıtla işe gidiş geliş sırasında meydana gelen kazalar
Bu hallerden birinin gerçekleşmesi durumunda iş kazasının varlığı kabul edilir ve işçi sosyal güvenlik ve tazminat haklarından yararlanabilir.
İşyerinde Meydana Gelen Olaylar
Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen her türlü kaza, iş kazası sayılabilir.
Örneğin;
- Makine kazaları
- Yüksekten düşme
- Elektrik çarpması
- İşyerinde çıkan yangın veya patlama
Bu tür olaylar iş kazası kapsamında değerlendirilir. Önemli olan kazanın işyerinde meydana gelmiş olmasıdır.
İşveren Tarafından Yürütülen İş Nedeniyle Gerçekleşen Kazalar
İşçinin işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle zarar görmesi de iş kazası kapsamındadır.
Örneğin;
- İnşaat işinde çalışan işçinin şantiyede yaralanması
- Fabrikada çalışan işçinin makineye kaptırması
- Kurye çalışanının dağıtım sırasında trafik kazası geçirmesi
Bu tür kazalar, işin yürütülmesi ile doğrudan bağlantılı olduğu için iş kazası sayılır.
Görevle Başka Bir Yere Gönderilme Sırasındaki Olaylar
İşveren tarafından görevle işyeri dışında başka bir yere gönderilen işçinin, asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda uğradığı kazalar da iş kazası sayılır.
Örneğin;
- Görevli olarak başka bir şehre gönderilen işçinin otelde düşerek yaralanması
- İş toplantısına giderken meydana gelen kazalar
Bu durumlarda işçinin işveren tarafından görevlendirilmiş olması yeterlidir.
Emziren Kadın Sigortalının Süt İzni Süresinde Yaşanan Olaylar
İş mevzuatı gereği emziren kadın işçilere verilen süt izni süresi içerisinde meydana gelen kazalar da iş kazası kapsamında değerlendirilir.
Örneğin;
- Süt izni sırasında işyerinden ayrılan işçinin düşmesi
- Bu süre içinde meydana gelen başka bir kazaya maruz kalması
Kanun, bu süreyi de iş süresi kapsamında değerlendirmektedir.
İşveren Tarafından Sağlanan Taşıtla Gidiş Geliş Sırasındaki Kazalar
İşveren tarafından sağlanan servis araçlarıyla işe gidip gelme sırasında meydana gelen kazalar da iş kazası sayılır.
Örneğin;
- Servis aracının trafik kazası yapması
- Servisten inerken yaşanan kazalar
Ancak işçi kendi aracıyla işe gidip geliyorsa, kural olarak bu durum iş kazası sayılmaz.
İş Kazasının Unsurları ve İspat Yükü
Bir olayın iş kazası sayılabilmesi için bazı temel unsurların bulunması gerekir:
- Kazaya uğrayan kişinin sigortalı olması
- Kazanın sonucunda bedensel veya ruhsal zarar meydana gelmesi
- Kaza ile zarar arasında illiyet bağı bulunması
İş kazasının varlığının ispatı genellikle;
- SGK kayıtları
- Tanık beyanları
- İş kazası tutanakları
- Hastane raporları gibi delillerle yapılmaktadır.
İş Kazası Sonrası Maddi Tazminat Talepleri
İş kazası sonucunda zarar gören işçi veya yakınları maddi tazminat talep edebilir.
Bu kapsamda talep edilebilecek başlıca tazminatlar şunlardır:
- Tedavi giderleri
- Geçici iş göremezlik zararları
- Sürekli iş göremezlik tazminatı
- Gelir kaybı
- Cenaze giderleri
- Destekten yoksun kalma tazminatı
Bu tazminatlar işverenin kusuru oranında talep edilebilir.
İş Kazasında Manevi Tazminat
İş kazası sonucunda işçinin veya yakınlarının yaşadığı acı, elem ve ızdırabın giderilmesi amacıyla manevi tazminat talep edilebilir.
Özellikle;
- ağır yaralanma
- sürekli , geçici sakatlık
- ölüm durumlarında , destekten yoksun kalanalar manevi tazminat davaları sıklıkla açılmaktadır.
İş Kazası Nedeniyle Açılacak Davalarda Görevli Mahkeme ve Süreler
İş kazalarından kaynaklanan davalarda görevli mahkeme İş Mahkemeleridir.
Yetkili mahkemeler ise şunlardır:
- İş kazasının meydana geldiği yer mahkemesi
- İşçinin yerleşim yeri mahkemesi
- İşverenin yerleşim yeri mahkemesi
İş kazasından kaynaklanan tazminat davalarında genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ancak olay aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı süreleri de uygulanabilir.
