Popüler Etiketler
Türk Hukukunda Nafaka Türleri
Türk Hukukunda Nafaka Türleri
- Giriş
Nafaka, aile hukukunda kişilerin geçimlerini sağlamak amacıyla öngörülmüş parasal katkıdır. Türk Medenî Kanunu, nafakayı hem boşanma davasına bağlı (tedbir, iştirak, yoksulluk nafakası) hem de boşanma davasından bağımsız (yardım nafakası) türler olarak düzenlemiştir.
- Tedbir Nafakası
- Hukuki Dayanak: TMK m.169.
- Boşanma veya ayrılık davası açıldığında hâkim, tarafların ve çocukların geçimini sağlamak için re’sen hükmedebilir.
- Davanın devamı süresince geçerlidir.
- Talep olmasa da verilebilir.
- İştirak Nafakası
- Hukuki Dayanak: TMK m.182/2.
- Velayet kendisine verilmeyen tarafın, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılmasıdır.
- Çocuğun ergin olmasına kadar devam eder; eğitim devam ediyorsa uzayabilir.
- Yoksulluk Nafakası
- Hukuki Dayanak: TMK m.175.
- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak kaydıyla diğer taraftan süresiz nafaka isteyebilir.
- Yoksulluk, “asgari geçim standardını sürdürememe” olarak tanımlanır.
- Talep şarttır, hâkim re’sen hükmedemez.
- Yardım Nafakası
- Hukuki Dayanak: TMK m.364.
- Altsoy, üstsoy ve kardeşlerin muhtaç durumda bulunmaları halinde talep edilir.
- Boşanma davasıyla ilgili değildir.
- Nafaka borçlusu ödeme gücü oranında sorumludur.
- Yargıtay Kararları
1) Tedbir Nafakası Re’sen Verilir
Yargıtay 2. HD, Boşanma davasında tarafların ekonomik durumları dikkate alınarak, hâkim talep olmasa dahi tedbir nafakasına hükmetmelidir.
2) Tedbir Nafakası Davanın Açıldığı Tarihten İtibaren Başlar
Yargıtay 2. HD, Tedbir nafakasına, boşanma davasının açıldığı tarihten itibaren hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
3) İştirak Nafakası Çocuğun Üstün Yararı Esastır
Yargıtay 3. HD, İştirak nafakasında belirleme yapılırken çocuğun yaşına, eğitimine ve ihtiyaçlarına göre miktar tespit edilmelidir.
4) Çocuğun Eğitimine Devam Etmesi Halinde Nafaka Uzatılır
Yargıtay 3. HD, Çocuğun ergin olmasına rağmen eğitim hayatı devam ediyorsa iştirak nafakası da devam eder.
5) Yoksulluk Nafakasında Kusur İncelemesi
Yargıtay 2. HD, Yoksulluk nafakası talep eden eş, boşanmada ağır kusurlu ise bu nafakaya hak kazanamaz.
6) Yoksulluk Nafakası Süresizdir, Ancak Şartlar Değişirse Kaldırılır
Yargıtay 3. HD, Yoksulluk nafakası süresizdir; ancak tarafların mali durumlarının değişmesi halinde kaldırılabilir veya azaltılabilir.
7) Yoksulluk Nafakası İçin Asgari Geçim Ölçütü
Yargıtay 2. HD, Yoksulluk, asgari geçim düzeyinin altına düşmek olarak yorumlanmalıdır.
8) Yardım Nafakasında Muhtaçlık Şartı
Yargıtay 3. HD, Yardım nafakası için nafaka alacaklısının geçimini sağlayamayacak durumda olması gerekir.
9) Yardım Nafakası Borçlunun Ödeme Gücüyle Sınırlıdır
Yargıtay 3. HD, Nafaka borçlusu, ancak kendi geçimini tehlikeye sokmayacak ölçüde yardım nafakası ile sorumlu tutulabilir.
10) Nafaka Artırımında Ekonomik Değişiklik Esastır
Yargıtay 2. HD, Nafaka miktarının artırılmasında tarafların ekonomik koşullarındaki değişiklikler dikkate alınmalıdır.
- Sonuç
Türk Medeni Hukuku’nda nafaka, boşanma sürecinde ve sonrasında tarafların ve çocukların korunmasını amaçlayan önemli bir kurumdur. Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası boşanma davasıyla doğrudan bağlantılıdır. Yardım nafakası ise aile dayanışmasının gereği olarak boşanma dışında da gündeme gelir. Yargıtay içtihatları da bu kurumların uygulanmasında yönlendirici ve açıklayıcı rol üstlenmektedir.
AV .İLKER KILIÇ/BURSA
GSM: 0505 506 93 81
