Popüler Etiketler
Fazla Çalışma Ücreti , Resmi Tatil Hafta Sonu Ücreti , İmzalı Ücret Bordrosu
İmzalı Bordro Fazla Mesai Davasını Etkiler mi?
İşçilik alacakları davalarında en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, işçinin fazla mesai yaptığı halde bunun ücretinin ödenip ödenmediği konusudur. Özellikle işveren tarafından düzenlenen ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti gösterilmişse, sonradan yeniden fazla mesai talep edilip edilemeyeceği önemli bir hukuki tartışma konusudur.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 21.01.2002 tarihli, 2001/19801 Esas ve 2002/353 Karar sayılı ilamı bu konuda önemli ilkeler ortaya koymaktadır.
Yargıtay Kararının Özeti
Karara konu olayda işçi;
- Fazla çalışma ücreti,
- Resmi tatil ücreti,
- Hafta tatili ücreti talebinde bulunmuştur.
İşveren ise bu alacakların ücret bordrolarında gösterildiğini ve işçiye ödendiğini savunmuştur.
Yerel mahkeme işçinin taleplerini kısmen kabul etmiş ancak karar Yargıtay tarafından bozulmuştur.
Yargıtay, imzalı ücret bordrolarında fazla mesai ve hafta tatili ücretlerinin açıkça gösterildiği durumlarda, işçinin bordroya herhangi bir ihtirazi kayıt koymadan imza atmış olması halinde aynı dönem için yeniden hesaplama yapılamayacağını belirtmiştir.
İhtirazi Kayıtsız İmzalanan Bordro Ne Anlama Gelir?
İşçi ücret bordrosunu imzalarken;
- “Fazla çalışmalarım eksik gösterilmiştir.”
- “Gerçekte daha fazla mesai yaptım.”
- “Hafta tatili ücretlerim tam ödenmemiştir.” şeklinde bir açıklama eklememişse, bordrodaki bilgileri kabul etmiş sayılabilir. Bu durumda bordro, işveren lehine güçlü bir delil niteliği taşır.
Yargıtay’a göre işçinin;
- Bordroyu imzalaması,
- Bordroda fazla mesai sütununun bulunması,
- Fazla çalışma tahakkuku yapılması,
- Bordroya itiraz edilmemesi halinde aynı aylar için yeniden fazla mesai hesabı yapılamaz.
Fazla Mesai Bordroda Gösterilmişse İşçi Dava Açamaz mı?
Bu durum her zaman işçinin dava açamayacağı anlamına gelmez.
İşçi aşağıdaki hususları ispatlayabilirse fazla mesai talebinde bulunabilir:
Bordronun Gerçeği Yansıtmadığını İspatlama
İşçi;
- Tanık beyanları,
- İş yeri giriş çıkış kayıtları,
- PDKS kayıtları,
- Kamera kayıtları,
- Elektronik kart basma kayıtları,
- Yazışmalar,
- E-postalar gibi delillerle bordronun gerçeği yansıtmadığını ortaya koyabilir. Ancak bunun için güçlü ve inandırıcı deliller gereklidir.
Banka Üzerinden Ödeme Yapılması Durumu
Günümüzde ücretlerin büyük bölümü banka aracılığıyla ödenmektedir.
Yargıtay’ın sonraki yıllardaki yerleşik uygulamalarında;
- İmzalı bordro,
- Bordroya uygun banka ödemesi,
- İhtirazi kayıt bulunmaması işveren lehine kuvvetli delil olarak kabul edilmektedir.
Bu nedenle işçi dava açmadan önce ücret bordrolarını ve banka kayıtlarını dikkatle incelemelidir.
Resmi Tatil ve Hafta Tatili Ücretlerinde Durum Farklı mı?
Kararda yalnızca fazla mesai değil;
- Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri,
- Hafta tatili ücretleri açısından da aynı ilke uygulanmıştır.
Bordroda bu ödemelerin gösterilmesi ve işçinin bordroyu ihtirazi kayıtsız imzalaması halinde aynı dönem için tekrar hesaplama yapılması mümkün değildir.
İşverenler Açısından Kararın Önemi
Bu karar işverenlere şu konuda önemli bir koruma sağlamaktadır:
- Ücret bordrolarının düzenli tutulması,
- Fazla çalışma tahakkuklarının açık gösterilmesi,
- İşçi imzasının alınması, ileride açılabilecek işçilik alacağı davalarında önemli delil oluşturur. Eksik veya imzasız bordrolar ise işveren açısından ciddi risk yaratabilir.
İşçiler Açısından Kararın Önemi
İşçiler ücret bordrolarını imzalamadan önce mutlaka incelemelidir.
Özellikle;
- Fazla mesai saatleri,
- Resmi tatil çalışmaları,
- Hafta tatili çalışmaları,
- Ücret tutarları kontrol edilmelidir.
Eksiklik görülmesi halinde bordroya ihtirazi kayıt düşülmesi ileride açılacak davalarda hak kaybını önleyebilir.
Yargıtay’ın Ortaya Koyduğu Hukuki İlke
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bu kararına göre;
İşçinin imzasını taşıyan ve fazla çalışma ile hafta tatili ücretlerinin ödendiğini gösteren bordrolar, aksi güçlü delillerle ispat edilmedikçe geçerlidir. İşçi bordroyu ihtirazi kayıt koymadan imzalamışsa, bordronun ait olduğu dönemler için yeniden fazla mesai ve tatil ücreti hesabı yapılamaz.
Bu nedenle işçilik alacağı davalarında ücret bordroları, çoğu zaman uyuşmazlığın sonucunu belirleyen en önemli deliller arasında yer almaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
İmzalı bordro fazla mesai alacağını tamamen ortadan kaldırır mı?
Ancak işçi bordronun gerçeği yansıtmadığını güçlü delillerle ispatlamak zorundadır.
İhtirazi kayıt nedir?
İşçinin bordrodaki bilgileri kabul etmediğini gösteren yazılı açıklamadır.
Bordro imzalamayan işçi fazla mesai talep edebilir mi?
Bu durumda işveren fazla mesai ücretlerini ödediğini başka delillerle ispatlamak zorunda kalabilir.
Bordroda fazla mesai görünüyorsa yeniden hesap yapılabilir mi?
Kural olarak yapılamaz. Ancak bordronun gerçeğe aykırı olduğu ispatlanırsa istisna mümkündür.
Hafta tatili ve resmi tatil ücretleri için de aynı kural geçerli midir?
Yargıtay kararında hafta tatili ve tatil ücretleri bakımından da aynı ilke benimsenmiştir.
T.C. YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ E. 2001/19801 K. 2002/353 T. 21.1.2002
• FAZLA ÇALIŞMA PARASI ( Bordroda Fazla Çalışma ve Tatil Parasının Ödendiği Belirli Olduğundan Bordroların İlişkin Olduğu Aylar İçin Yeniden Hesaplama Yapılamaması )
• RESMİ TATİL ve HAFTA SONU ÜCRETİ ( Bordroda Fazla Çalışma ve Tatil Parasının Ödendiği Belirli Olduğundan Bordroların İlişkin Olduğu Aylar İçin Yeniden Hesaplama Yapılamaması )
• BORDRONUN İHTİRAZİ KAYITSIZ İMZALANMASI ( Bordroda Fazla Çalışma ve Tatil Parasının Ödendiği Belirli Olduğundan Bordroların İlişkin Olduğu Aylar İçin Yeniden Hesaplama Yapılamaması )
ÖZET : İşçinin imzasını taşıyan bordrolarda hafta tatili çalışması ve fazla mesai ile ilgili sütunlara yer verilmiş ve bu sütunlarda da ödemeler yapılmış olduğuna göre; bordroların ilişkin bulunduğu aylar için yeniden hesaplama yapılması isabetsizdir.
DAVA : Davacı, fazla çalışma parası ile resmi tatil ve hafta sonu ücretlerinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
KARAR : Mahkemece zamanaşımı itirazı dikkate alınarak uyuşmazlık dönemi için hafta tatili ve fazla mesai alacakları hüküm altına alınmışsa da öncelikle belirtmek gerekir ki dosya içinde bu hükmün dayanağı olan belgelere rastlanılmamıştır. Davalı işveren bordro ile davacı işçiye bu alacakları ödediğini ileri sürmektedir. Dairemizin yerleşmiş uygulamalarına göre davacı işçinin imzasını taşıyan ücret bordrolarında hafta tatili çalışması ve fazla mesai ile ilgili sütunlara yer verilmiş ve bu sütunlarda da ödemeler yapıldığı gösterilmişse de davacı işçinin daha fazla çalıştığı ve bordronun gerçek duruma uygun düşmediği yolunda bir ihtirazi kayıtta bulunmadığı bordroların ilişkin bulunduğu aylar dikkate alınarak hafta tatili ve fazla mesailerinin hesaplanması doğru olmaz. Bu durumda eksiklikler tamamlanarak mahkemece araştırma ve inceleme yapılmak suretiyle söz konusu aylar dikkate alınmaksızın alacakların tespiti yoluna gidilmesi gerekir. Öte yandan davalı vekili bilirkişi raporuna yaptığı itirazda bu konu üzerinde durarak bilirkişi raporuna ayrıntılı itirazlarda bulunmuştur. Eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile isteklerin kabulü bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, oybirliğiyle karar verildi.
