Popüler Etiketler
Vekalet Ücreti Hesaplama 2026: AAÜT’ye Göre Nasıl Hesaplanır?
Bir dava ya da icra takibi sonunda kimin ne kadar avukatlık ücreti ödeyeceği, çoğu zaman davanın kendisi kadar merak edilir. Vekalet ücreti hesaplama, Türkiye Barolar Birliği’nin her yıl yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) esas alınarak, işin türüne ve dava değerine göre yapılır. Bu yazıda vekalet ücreti hesaplama aracının nasıl çalıştığını, icra takiplerinde ücretin nasıl belirlendiğini, nispi ve maktu ücret farkını, karşı taraf vekalet ücretini ve ilam vekalet ücretini örneklerle açıklıyoruz. Sonunda avukatlık ücretine ilişkin sık sorulan sorulara da yer verdik.
Vekalet Ücreti Hesaplama Aracı
Araca dava türünü ve dava değerini girdiğinizde, sistem güncel tarifeye göre maktu ve nispi ücreti karşılaştırır ve ödenmesi gereken asgari tutarı gösterir. Vekalet ücreti hesaplama 2026 tarifesi esas alınarak yapılır; tarife her yıl yenilendiği için hesaplamanın hangi yılın tarifesine göre yapıldığına dikkat edilmelidir. Aracın sonucu asgari tutarı gösterir; avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmede bunun üzerinde bir ücret kararlaştırılabilir.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Nedir?
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, Avukatlık Kanunu’na dayanılarak Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanan ve avukatlık hizmetleri için alınabilecek en düşük ücretleri gösteren tarifedir. Tarife iki temel işlev görür: Birincisi, avukat ile müvekkili arasında ücret sözleşmesi yoksa veya sözleşme geçersizse uygulanacak ücreti belirler. İkincisi, mahkemenin davayı kaybeden taraf aleyhine hükmedeceği vekalet ücretinin dayanağını oluşturur. TBB vekalet ücreti hesaplama yapılırken tarifenin birinci kısmı danışmanlık ve takip işlerini, ikinci kısmı mahkemelerde görülen davaları, üçüncü kısmı ise nispi ücret dilimlerini düzenler.
İcra Takiplerinde Avukatlık Ücreti
İcra takiplerinde avukatlık ücreti, kural olarak takip tutarı üzerinden nispi olarak hesaplanır; ancak bu tutar tarifede icra daireleri için belirlenen maktu ücretin altında kalamaz. İcra vekalet ücreti hesaplama yapılırken takibin itiraz edilmeden kesinleşip kesinleşmediği önemlidir. Borçlunun ödeme emrine itiraz etmeden ve takip kesinleşmeden önce ödeme yapması halinde, tarifede daha düşük bir oran uygulanır. Takip kesinleştikten sonra ise tam ücret talep edilir. İcra takibinde faizin nasıl işletildiğini icra dosyasında faiz hesaplama yazımızda ayrıca anlattık.
Takip sürecinin her aşamasında hangi masrafların borçluya yükletilebileceği, alacaklının dosyadan ne kadar tahsilat yapacağını da etkiler. Bu nedenle büyük tutarlı alacaklarda takibin bir icra ve iflas hukuku avukatı aracılığıyla yürütülmesi, ücretin ve masrafların doğru talep edilmesini sağlar.
Karşı Taraf Vekalet Ücreti Nedir?
Davayı kazanan taraf kendisini bir avukatla temsil ettirmişse, mahkeme davayı kaybeden taraf aleyhine tarifeye göre vekalet ücretine hükmeder. Buna uygulamada karşı taraf vekalet ücreti denir. Avukatlık Kanunu’na göre bu ücret avukata aittir ve müvekkilin avukata ödediği sözleşme ücretinden ayrıdır. Karşı vekalet ücreti hesaplama yapılırken davanın kabul ve ret oranı dikkate alınır; dava kısmen kabul edilmişse her iki taraf lehine de ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilebilir.
Örneğin bir işçilik alacağı davasında işçinin talep ettiği alacakların bir kısmı kabul edilirse, kabul edilen kısım için işçi vekili lehine, reddedilen kısım için işveren vekili lehine vekalet ücreti hesaplanır. İş davalarında bu hesabın nasıl yapıldığını Bursa iş hukuku avukatı sayfamızda da özetledik.
Nispi ve Maktu Ücret Arasındaki Fark
Maktu ücret, işin türüne göre tarifede sabit olarak belirlenen ücrettir; dava değerinden bağımsızdır. Nispi ücret ise dava değeri üzerinden, tarifedeki dilimlere göre azalan oranlarla hesaplanır. Para ile ölçülebilen davalarda kural olarak nispi ücret uygulanır; ancak hesaplanan nispi ücret, o mahkeme için öngörülen maktu ücretin altında kalırsa maktu ücrete hükmedilir.
Nispi vekalet ücreti hesaplama yapılırken dava değeri dilimlere bölünür ve her dilime kendi oranı uygulanır. İlk dilimlerde oran yüksek, sonraki dilimlerde daha düşüktür. Boşanma, velayet ve nafaka gibi aile hukuku davalarında ise genellikle maktu ücret uygulanır; bu davalardaki ücret yapısını Bursa boşanma avukatı sayfamızda bulabilirsiniz.
İlamdaki Vekalet Ücreti Nasıl Tahsil Edilir?
Mahkeme kararında (ilamda) yer alan vekalet ücreti, karar kesinleşmeden de ilamlı icra yoluyla takip edilebilir. İlam vekalet ücreti hesaplama yapılırken karardaki tutara, karar tarihinden itibaren yasal faiz eklenir. Takip, avukat tarafından kendi adına ya da müvekkili adına başlatılabilir. Ücretin avukata ait olması nedeniyle, müvekkil ile karşı taraf arasında yapılan sulh, avukatın bu ücrete ilişkin hakkını kural olarak ortadan kaldırmaz.
Örnek Vekalet Ücreti Hesaplamaları
- Para alacağı davası: Asliye hukuk mahkemesinde görülen ve tamamen kabul edilen bir alacak davasında, dava değeri tarifedeki nispi dilimlere göre hesaplanır. Çıkan sonuç asliye mahkemeleri için belirlenen maktu ücretten düşükse maktu ücret esas alınır.
- İcra takibi: Kesinleşmiş bir ilamsız takipte, takip tutarı üzerinden nispi ücret hesaplanır. Borçlu takip kesinleşmeden öderse daha düşük oran uygulanır.
- Kısmen kabul: Talebin yüzde 60’ı kabul edilen bir davada, kabul edilen kısım üzerinden davacı lehine, reddedilen yüzde 40 üzerinden davalı lehine ayrı vekalet ücreti hesaplanır.
Bu örneklerdeki vekalet ücreti hesaplama yöntemi her yıl aynı kalsa da tutarlar güncel tarifeye göre değişir. Kesin rakamlar için yürürlükteki AAÜT’nin kontrol edilmesi gerekir.
Sonuç: Tarife Alt Sınırdır
Vekalet ücreti hesaplama, dava türü, dava değeri, kabul-ret oranı ve takibin aşaması gibi değişkenlere bağlıdır. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, ücretin alt sınırını gösterir; sözleşmeyle bunun üzerinde ücret kararlaştırılabilir ama altında ücret belirlenemez. Hesaplama aracı size asgari tutarı hızlıca gösterir; dosyanıza özel ücret ve masraf planlaması için avukatınızla görüşmeniz en doğru yoldur.
Sıkça Sorulan Sorular
Vekalet ücreti asgari tarifenin altında olabilir mi?
Hayır. Avukatlık Kanunu’na göre avukatlık ücreti, tarifede belirlenen asgari tutarın altında kararlaştırılamaz. Tarifenin altında yapılan anlaşma o kısım bakımından geçersiz sayılır.
Davayı kaybeden taraf kimin vekalet ücretini öder?
Davayı kaybeden taraf, mahkemenin hükmettiği karşı taraf vekalet ücretini öder. Kendi avukatına ödeyeceği sözleşme ücreti ise ayrıca kendisine aittir.
İstinaf ve temyizde ayrı vekalet ücreti var mı?
Tarifede istinaf ve temyiz aşamasındaki duruşmalı işler için ayrı ücretler öngörülmüştür. Duruşmasız incelenen dosyalarda ise kural olarak ilk derece mahkemesinin hükmettiği ücret esas alınır.
Vekalet ücretine KDV eklenir mi?
Avukatın müvekkiline verdiği hizmet katma değer vergisine tabidir ve serbest meslek makbuzunda KDV ayrıca gösterilir. Mahkemenin karşı taraf aleyhine hükmettiği vekalet ücretine ise KDV eklenmez.
