Çekişmeli boşanma davası; eşlerin boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçlarından en az biri üzerinde anlaşamaması nedeniyle Aile Mahkemesinde görülen boşanma davasıdır.

Taraflar boşanmak konusunda anlaşamıyor olabilir. Bunun yanında her iki eş boşanmak istese bile kusur, velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat, çocukla kişisel ilişki veya diğer talepler konusunda uyuşmazlık bulunması davanın çekişmeli olarak yürütülmesine neden olabilir.

Çekişmeli boşanma davalarında sonuç yalnızca “evliliğin sona ermesi” değildir. Mahkeme aynı zamanda eşlerin boşanmaya neden olan olaylardaki kusurlarını, çocukların velayetini, nafaka taleplerini ve şartları varsa maddi-manevi tazminat taleplerini de değerlendirir.

Bu nedenle çekişmeli boşanma davasında dava dilekçesinin hazırlanması, olayların hukuki sebep ve delillerle ilişkilendirilmesi, cevap dilekçesinin süresinde verilmesi ve tanıkların doğru belirlenmesi büyük önem taşır.

Özellikle Bursa çekişmeli boşanma avukatı araştırması yapan kişilerin yalnızca davanın nasıl açılacağını değil, davanın başlangıcından istinaf ve kesinleşme aşamasına kadar tüm süreci birlikte değerlendirmesi gerekir.

Çekişmeli Boşanma Nedir?

Çekişmeli boşanma, anlaşmalı boşanmanın şartlarının oluşmadığı veya tarafların anlaşmalı boşanmayı tercih etmediği durumlarda söz konusu olur.

Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesine göre evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmenin eşlerden beklenemeyeceği derecede temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir.

Uygulamada halk arasında “şiddetli geçimsizlik” olarak bilinen evlilik birliğinin temelinden sarsılması, en sık karşılaşılan çekişmeli boşanma nedenidir.

Hangi Durumlarda Boşanma Davası Çekişmeli Olur?

Aşağıdaki durumlardan biri mevcutsa boşanma davası çekişmeli olarak yürütülebilir:

• Eşlerden biri boşanmak isterken diğerinin boşanmak istememesi,
• Tarafların boşanmak istemesine rağmen kusur konusunda anlaşamaması,
• Çocuğun velayetinin kime verileceği konusunda uyuşmazlık bulunması,
• Tedbir, iştirak veya yoksulluk nafakası konusunda anlaşmazlık yaşanması,
• Maddi veya manevi tazminat talep edilmesi,
• Tarafların boşanmaya neden olan olaylar konusunda birbirlerini kusurlu görmesi,
• Çocukla kurulacak kişisel ilişkinin günleri ve şartlarında anlaşmazlık bulunması,
• Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanamaması veya taraflardan birinin protokol şartlarını kabul etmemesi.

Dolayısıyla “ikimiz de boşanmak istiyoruz” denilmesi tek başına davayı anlaşmalı hale getirmez. Anlaşmalı boşanmada boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda da tarafların anlaşması ve bu düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması gerekir.

Çekişmeli Boşanma Davası Hangi Sebeplerle Açılabilir?

Türk Medeni Kanunu’nda genel ve özel boşanma sebepleri düzenlenmiştir.

Başlıca boşanma sebepleri şunlardır:

• Zina,
• Hayata kast,
• Pek kötü veya onur kırıcı davranış,
• Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme,
• Terk,
• Akıl hastalığı,
• Evlilik birliğinin temelinden sarsılması.

Uygulamada birçok çekişmeli boşanma davası TMK m.166/1 uyarınca evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebine dayanmaktadır.

Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Ne Demektir?

Eşler arasındaki olaylar ortak hayatı sürdürmeyi objektif olarak çekilmez hale getirmişse evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilebilir.

Örneğin;

• fiziksel şiddet,
• sürekli hakaret ve aşağılama,
• sadakat yükümlülüğüne aykırı davranışlar,
• güven sarsıcı davranışlar,
• ekonomik baskı,
• eşin ekonomik olarak tamamen ihmal edilmesi,
• aile birliğinin gereklerini yerine getirmeme,
• eşin ailesinin evliliğe sürekli müdahalesine sessiz kalma,
• tehdit,
• kıskançlık ve aşırı kontrol,
• eşe karşı ilgisiz davranma,
• ortak hayatı fiilen terk etme,
• eşin özel hayatına yönelik ağır müdahaleler

somut olayın özelliklerine göre boşanmada kusur olarak değerlendirilebilir.

Ancak hiçbir davranış tek başına ve her olayda otomatik olarak “kusur” oluşturmaz. Mahkeme olayların nasıl gerçekleştiğini, tarafların davranışlarını ve sunulan delilleri birlikte değerlendirir.

Reddedilen Boşanma Davasından Sonra 1 Yıllık Süre

Bu konuda eski tarihli internet içeriklerinde önemli bir güncellik sorunu bulunmaktadır.

TMK m.166/4, 14 Kasım 2024 tarihinde değiştirilmiştir. Güncel düzenlemeye göre boşanma sebeplerinden biriyle açılan davanın reddedilmesinin kesinleşmesinden itibaren 1 yıl geçmesine rağmen ortak hayat yeniden kurulamamışsa evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı kabul edilerek eşlerden birinin talebi üzerine boşanmaya karar verilebilir.

Eski düzenlemede yer alan 3 yıllık süre artık geçerli değildir.

Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Çekişmeli boşanma davası, görevli ve yetkili Aile Mahkemesine verilecek dava dilekçesiyle açılır.

Dava dilekçesinde yalnızca “eşimle anlaşamıyoruz, boşanmak istiyorum” şeklinde genel ifadeler kullanılması çoğu dosya bakımından yeterli ve doğru bir dava stratejisi değildir.

Boşanmaya neden olduğu ileri sürülen olayların mümkün olduğunca açık şekilde belirtilmesi gerekir.

Boşanma Dava Dilekçesinde Neler Bulunmalıdır?

Dilekçede özellikle;

• tarafların bilgileri,
• evlilik tarihi,
• varsa müşterek çocuklar,
• boşanmaya neden olan olaylar,
• olayların yaklaşık tarih ve oluş şekilleri,
• karşı tarafa yüklenen kusurlu davranışlar,
• hukuki sebepler,
• her olayın hangi delille ispatlanacağı,
• tanık delili,
• velayet talebi,
• nafaka talepleri,
• maddi ve manevi tazminat talepleri,
• geçici tedbir talepleri açık şekilde değerlendirilmelidir.

Çekişmeli boşanma davasında vakıa ile delilin eşleştirilmesi özellikle önemlidir.

Örneğin yalnızca “eşim bana şiddet uyguladı” denilmesi yerine şiddetin ne zaman gerçekleştiğinin ve bunun hangi tanık, hastane kaydı, kolluk tutanağı veya başka delille ispatlanacağının dosyada ortaya konulması davanın sağlıklı yürütülmesini sağlar.

Çekişmeli Boşanma Davası Nerede Açılır?

Boşanma davalarında görevli mahkeme kural olarak Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde belirlenen Asliye Hukuk Mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakabilir.

Yetkili mahkeme ise Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesine göre;

• eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya
• eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.

Örneğin eşlerden birinin yerleşim yeri Bursa ise şartların bulunması halinde boşanma davasının Bursa Aile Mahkemelerinde açılması mümkündür.

Bu nedenle Bursa çekişmeli boşanma avukatı ile yapılacak hukuki değerlendirmede ilk konulardan biri görev ve yetki meselesidir.

Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Ne Olur?

Çekişmeli boşanma davası yalnızca dava dilekçesinin verilmesinden ibaret değildir.

Genel olarak süreç şu aşamalardan oluşur:

Dava dilekçesi → cevap dilekçesi → cevaba cevap → ikinci cevap → ön inceleme → tahkikat ve deliller → tanıkların dinlenmesi → sözlü yargılama → karar → istinaf → şartları varsa temyiz → kesinleşme

Bu aşamalardan herhangi birinde yapılacak usul hatası dosyanın sonucunu etkileyebilir.

Boşanma Davasında Cevap Dilekçesi Süresi Ne Kadardır?

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edildiğinde cevap dilekçesi hazırlama süreci başlar.

HMK m.127 uyarınca cevap dilekçesinin verilme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır.

Kanunda öngörülen şartların mevcut olması halinde, yine bu iki haftalık süre içerisinde başvurularak bir defaya mahsus ve bir ayı geçmemek üzere ek cevap süresi talep edilebilir.

Cevap dilekçesi, çekişmeli boşanma davasının en önemli belgelerinden biridir.

Cevap Dilekçesinde Neler Yazılmalıdır?

Cevap dilekçesinde;

• davacının iddialarına ayrı ayrı cevap verilmeli,
• kabul edilmeyen olaylar açıkça reddedilmeli,
• davacının kusurlu davranışları ortaya konulmalı,
• deliller bildirilmeli,
• tanıklar belirtilmeli,
• nafaka, velayet ve diğer taleplere cevap verilmeli,
• gerekli görülüyorsa karşı dava değerlendirilmelidir.

Özellikle boşanmayı isteyen davalının “nasıl olsa boşanmak istiyorum” düşüncesiyle cevap dilekçesi vermemesi ciddi hak kaybına yol açabilir.

Cevaba Cevap ve İkinci Cevap Dilekçesi Nedir?

Davalının cevap dilekçesi davacıya tebliğ edildikten sonra davacı iki hafta içerisinde cevaba cevap dilekçesi verebilir.

Cevaba cevap dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesinden itibaren davalı da iki hafta içerisinde ikinci cevap dilekçesi sunabilir.

Bu düzenleme HMK m.136’da yer almaktadır.

Dilekçeler aşaması, tarafların hangi olaylara dayandığının ve hangi olayların çekişme konusu olduğunun belirlenmesi açısından son derece önemlidir.

Çekişmeli Boşanma Davasında Ön İnceleme Duruşması

Dilekçelerin karşılıklı verilmesi tamamlandıktan sonra mahkeme ön inceleme aşamasına geçer.

Ön incelemede mahkeme;

• dava şartlarını,
• ilk itirazları,
• tarafların anlaştıkları konuları,
• tarafların anlaşamadıkları konuları,
• delillerle ilgili gerekli işlemleri

değerlendirir.

Tahkikatın hangi uyuşmazlıklar üzerinde yürütüleceği büyük ölçüde ön inceleme aşamasında netleşir. HMK m.140 uyarınca ön inceleme sonunda tarafların uyuşmazlık konuları tutanakla belirlenir ve sonraki tahkikat bu çerçevede yürütülür.

Çekişmeli Boşanma Davasında Hangi Deliller Kullanılabilir?

Çekişmeli boşanma davasının en önemli konularından biri ispat meselesidir.

Mahkeme, boşanmaya neden olduğu iddia edilen olayların gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini dosyaya sunulan hukuka uygun deliller üzerinden değerlendirir.

Boşanma davalarında kullanılabilecek deliller somut olaya göre şunlar olabilir:

1. Tanık Beyanları

Aile içindeki birçok olay üçüncü kişilerden uzak şekilde gerçekleştiği için çekişmeli boşanma davalarında tanık delili son derece önemlidir.

Tanık;

• gördüğü,
• duyduğu,
• bizzat şahit olduğu

olayları mahkemeye anlatmalıdır.

Tanığın yalnızca taraflardan birinin kendisine sonradan anlattığı olayları tekrar etmesi ile olayı doğrudan görmüş veya duymuş olması aynı ispat gücüne sahip değildir.

Boşanma Davasında Kaç Tanık Dinlenebilir?

Kanunda boşanma davaları için “en fazla iki tanık” veya “en fazla üç tanık” şeklinde genel bir sayı sınırı bulunmamaktadır.

Ancak çok sayıda tanık göstermek her zaman davayı güçlendirmez.

Önemli olan tanığın hangi somut olaya ilişkin bilgi sahibi olduğudur.

Aynı olayı tekrar eden çok sayıda tanık yerine farklı ve önemli olayları doğrudan bilen tanıkların belirlenmesi çoğu zaman daha etkili olabilir.

2. WhatsApp ve Mesaj Kayıtları

Eşler arasındaki WhatsApp mesajları, SMS kayıtları ve diğer elektronik yazışmalar boşanma davalarında önemli olabilir.

Hakaret, tehdit, sadakatsizliğe ilişkin konuşmalar veya evlilik birliğinin durumunu gösteren mesajlar delil niteliği taşıyabilir.

Ancak delilin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir.

Başkasının hesabına izinsiz girmek, şifre kırmak, üçüncü kişilerin haberleşmelerini hukuka aykırı biçimde ele geçirmek farklı hukuki ve cezai sorunlara yol açabilir.

3. Sosyal Medya Paylaşımları

Instagram, Facebook, X veya diğer sosyal medya platformlarındaki içerikler de somut olayın niteliğine göre delil olarak ileri sürülebilir.

Ancak yalnızca ekran görüntüsü bulunması her uyuşmazlıkta tek başına yeterli olmayabilir. İçeriğin kime ait olduğu, ne zaman yayımlandığı ve gerçekliği konusunda tartışma çıkabilir.

4. Hastane ve Sağlık Kayıtları

Fiziksel şiddet iddialarında;

• adli muayene raporları,
• hastane kayıtları,
• darp raporu,
• doktor kayıtları

önemli deliller arasında yer alabilir.

5. Polis, Savcılık ve Ceza Dosyaları

Aile içi şiddet, tehdit, hakaret veya başka suç iddiaları nedeniyle yürütülen;

• polis işlemleri,
• savcılık soruşturmaları,
• ceza davaları,
• koruma ve uzaklaştırma kararları

boşanma dosyasında değerlendirilmesi istenebilecek deliller arasında bulunabilir.

6. Ekonomik ve Mali Kayıtlar

Nafaka ve tazminat değerlendirmesinde;

• SGK kayıtları,
• banka kayıtları,
• tapu kayıtları,
• araç kayıtları,
• şirket ortaklıkları,
• gelir ve ekonomik durum araştırmaları

önem kazanabilir.

Boşanma Davasında Kusur Nedir?

Çekişmeli boşanmanın merkezindeki kavramlardan biri kusurdur.

Mahkeme yalnızca “kim haklı?” sorusuna cevap vermez. Tarafların ileri sürdüğü ve ispatlanan davranışlardan hangilerinin evlilik birliğinin bozulmasına neden olduğunu değerlendirir.

Taraflar;

• kusursuz,
• daha az kusurlu,
• eşit kusurlu veya
• daha ağır kusurlu

olarak değerlendirilebilir.

Boşanmada Kusur Neden Önemlidir?

Kusur özellikle;

• maddi tazminat,
• manevi tazminat,
• yoksulluk nafakası,
• boşanma davasına itiraz

bakımından önemli sonuçlar doğurabilir.

Örneğin TMK m.174’e göre mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten uygun maddi tazminat talep edebilir.

Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakları saldırıya uğrayan taraf ise kusurlu eşten manevi tazminat isteyebilir.

Boşanmada Hangi Davranışlar Kusur Sayılabilir?

Yargısal değerlendirmeye göre somut olayda kusur oluşturabilecek davranışlara;

• fiziksel şiddet,
• hakaret,
• aşağılama,
• tehdit,
• sadakatsizlik,
• güven sarsıcı davranışlar,
• ekonomik şiddet,
• eşin ihtiyaçlarını karşılamama,
• ortak konuttan haklı neden olmadan ayrılma,
• eşin ailesine yönelik ağır hakaret,
• eşini ailesiyle görüştürmeme,
• aşırı kıskanç davranışlar,
• evlilik birliğine ilişkin sorumlulukları yerine getirmeme

örnek gösterilebilir.

Ancak örneğin ortak konuttan ayrılan eşin otomatik olarak kusurlu olduğu söylenemez. Şiddet veya ciddi geçimsizlik nedeniyle evden ayrılmak haklı olabilir.

Dolayısıyla kusur değerlendirmesi her dosyada olayların tamamına göre yapılmalıdır.

Çekişmeli Boşanma Davasında Velayet Kime Verilir?

Müşterek çocuk varsa boşanma davasındaki en önemli konulardan biri velayettir.

Velayette temel kriter anne veya babanın boşanmadaki kusuru değil, çocuğun üstün yararıdır.

Mahkeme;

• çocuğun yaşı,
• sağlık durumu,
• eğitim düzeni,
• mevcut yaşam ortamı,
• anne ve babanın çocukla ilişkisi,
• çocuğun bakım ihtiyaçları,
• ebeveynlerin yaşam koşulları,
• çocuğun fiziksel ve psikolojik gelişimi

gibi birçok unsuru birlikte değerlendirir.

Aile Mahkemesi gerekli gördüğünde psikolog, pedagog veya sosyal çalışmacı gibi uzmanlardan yararlanabilir.

Sosyal İnceleme Raporu Nedir?

Velayet uyuşmazlıklarında mahkeme uzman incelemesi yaptırabilir.

Uzmanlar anne, baba ve çocukla görüşebilir; yaşam koşullarını ve aile ilişkilerini değerlendirerek mahkemeye rapor sunabilir.

Sosyal inceleme raporu önemli olmakla birlikte nihai karar hâkime aittir.

TMK m.182 uyarınca velayet kendisine verilmeyen eşin çocukla kişisel ilişkisinde de özellikle çocuğun sağlık, eğitim ve ahlaki yararları dikkate alınır. Velayet kendisine verilmeyen eş çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmak zorundadır.

Çekişmeli Boşanma Davasında Nafaka Türleri Nelerdir?

Boşanma sürecinde nafaka denildiğinde tek bir nafaka türünden söz edilmemektedir.

Tedbir Nafakası

Boşanma davası devam ederken eşin veya çocuğun geçiminin sağlanması amacıyla tedbir nafakasına karar verilebilir.

TMK m.169’a göre boşanma davası açıldığında hâkim; eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakım ve korunması bakımından gerekli geçici önlemleri re’sen alabilir.

İştirak Nafakası

Boşanma kararı sonrasında velayet kendisine verilmeyen anne veya baba, müşterek çocuğun bakım ve eğitim giderlerine ekonomik gücü oranında katılmak zorundadır.

Bu ödeme uygulamada iştirak nafakası olarak adlandırılır.

Yoksulluk Nafakası

Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak şartıyla, diğer eşin mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilir.

Burada önemli nokta, nafaka isteyen tarafın tamamen kusursuz olmasının şart olmamasıdır. Eşit kusurlu veya daha az kusurlu eş diğer şartlar da mevcutsa yoksulluk nafakası talep edebilir.

Boşanmada Maddi ve Manevi Tazminat

Çekişmeli boşanma davasında tarafların en sık uyuşmazlık yaşadığı konulardan biri tazminattır.

Maddi Tazminat

TMK m.174 uyarınca boşanma nedeniyle mevcut veya beklenen menfaatleri zarar gören kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten uygun miktarda maddi tazminat talep edebilir.

Tazminat miktarı belirlenirken;

• tarafların ekonomik durumları,
• kusur dereceleri,
• evliliğin süresi,
• boşanmanın ekonomik etkileri,
• hakkaniyet

gibi unsurlar değerlendirilebilir.

Manevi Tazminat

Boşanmaya sebep olan olaylar aynı zamanda eşin kişilik haklarına saldırı oluşturuyorsa manevi tazminat gündeme gelebilir.

Fiziksel şiddet, ağır hakaret veya kişilik haklarına yönelik başka ağır davranışlar somut olayın özelliklerine göre manevi tazminata gerekçe oluşturabilir.

Çekişmeli Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

En çok karıştırılan konulardan biri boşanma davası ile mal paylaşımı davasının aynı şey olduğunun düşünülmesidir.

Mal paylaşımı, teknik olarak eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi meselesidir.

Velayet, iştirak nafakası ve boşanma nedeniyle maddi-manevi tazminat gibi konular boşanmanın sonuçları kapsamında değerlendirilirken, mal rejiminin tasfiyesi ayrı hukuki kurallara tabidir.

Uygulamada mal paylaşımı talebi ayrı bir dava olarak görülür ve boşanma dosyasının kesinleşmesi mal rejimi davası açısından önem taşıyabilir.

Boşanma Davasının Açılması Mal Paylaşımında Neden Önemlidir?

TMK m.225’e göre mahkeme boşanmaya karar verirse eşler arasındaki mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona ermiş sayılır.

Bu nedenle boşanma davasının açıldığı tarih, mal paylaşımı bakımından son derece önemlidir.

Ancak “evlilikte alınan bütün mallar yarı yarıya paylaşılır” şeklindeki yaklaşım da hukuken doğru değildir.

Malın;

• ne zaman edinildiği,
• hangi kaynakla alındığı,
• kişisel mal olup olmadığı,
• miras veya bağış yoluyla gelip gelmediği,
• eşlerin katkıları,
• mal kaçırma iddiası bulunup bulunmadığı

ayrı ayrı incelenmelidir.

Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

“Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer?” sorusunun tüm dosyalar için geçerli kesin bir cevabı bulunmamaktadır.

Davanın süresini;

• mahkemenin iş yoğunluğu,
• taraflara yapılacak tebligatlar,
• delil sayısı,
• tanık sayısı,
• başka kurumlardan kayıt istenmesi,
• velayet konusunda uzman incelemesi yapılması,
• taraflardan birinin yurt dışında bulunması,
• istinaf ve temyiz süreci

doğrudan etkiler.

Uygulamadaki güncel değerlendirmelerde çekişmeli boşanma davalarının ilk derece aşamasının çoğu dosyada yaklaşık 1–2 yıl veya daha uzun sürebildiği; yoğun delil ve velayet uyuşmazlığı bulunan dosyalarda sürenin artabildiği görülmektedir. Kanun yolları devreye girdiğinde toplam süreç birkaç yılı bulabilir. Bu sürelerin tahmini olduğu ve her mahkeme ile dosyada değişebileceği unutulmamalıdır.

Çekişmeli Boşanma Davasında Mahkeme Kaç Celse Sürer?

Çekişmeli boşanma için kanunda belirlenmiş sabit bir duruşma sayısı yoktur.

Bir dosyada;

• ön inceleme,
• tanıkların dinlenmesi,
• delillerin toplanması,
• uzman raporunun alınması,
• eksik işlemlerin tamamlanması

nedeniyle birden fazla duruşma yapılabilir.

Bu nedenle “çekişmeli boşanma kesin üç celsede biter” gibi ifadeler doğru değildir.

Çekişmeli Boşanma Davası Masrafı Ne Kadar?

Çekişmeli boşanma davası açılırken;

• başvuru harcı,
• peşin harç,
• gider avansı,
• tebligat giderleri,
• tanık giderleri,
• gerektiğinde bilirkişi veya diğer delil giderleri

gündeme gelebilir.

Harç ve gider tarifeleri yıllara göre değiştiği için çekişmeli boşanma davasının toplam masrafına ilişkin sabit bir rakam vermek doğru değildir.

Ayrıca avukatlık ücreti mahkeme masraflarından farklıdır ve dosyanın kapsamına, taleplere ve avukat ile müvekkil arasındaki ücret sözleşmesine göre değişebilir.

Çekişmeli Boşanma Kararına Karşı İstinaf

Aile Mahkemesinin verdiği karar şartları mevcutsa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesine götürülebilir.

HMK m.345 uyarınca istinaf başvuru süresi iki haftadır ve süre kararın usulüne uygun şekilde tebliğiyle işlemeye başlar.

İstinafta;

• boşanma kararı,
• kusur tespiti,
• velayet,
• nafaka,
• maddi ve manevi tazminat

gibi hükmün ilgili kısımlarına yönelik itirazlar ileri sürülebilir.

Dosyanın niteliği ve kanundaki parasal sınırlar da dikkate alınarak Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz yolunun açık olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Çekişmeli Boşanma Davası Ne Zaman Kesinleşir?

Aile Mahkemesinin boşanma kararı vermesi evliliğin aynı gün hukuken sona erdiği anlamına gelmez.

Kararın taraflara tebliği ve kanun yolu süreçlerinin tamamlanması gerekir.

Karar;

• süresinde istinaf edilmezse veya
• kanun yolu incelemeleri tamamlanıp kesinleşirse

boşanma hukuken kesinleşir.

Kesinleşme işlemlerinden sonra karar nüfus kayıtlarına işlenir.

Çekişmeli Boşanma Davasında Avukat Zorunlu mudur?

Türk hukukunda boşanma davasının avukat aracılığıyla takip edilmesi zorunlu değildir. Kişi kendi boşanma davasını açabilir ve takip edebilir.

Ancak çekişmeli boşanma;

• kusur,
• delil,
• hak düşürücü veya usuli süreler,
• cevap dilekçesi,
• karşı dava,
• velayet,
• nafaka,
• tazminat,
• mal paylaşımı,
• istinaf

gibi birbirini etkileyen çok sayıda hukuki konu içerir.

Özellikle dava dilekçesinde ileri sürülmeyen olaylar, süresinde bildirilmeyen deliller veya yanlış kurulan talepler ilerleyen aşamalarda ciddi sorun yaratabilir.

Bu nedenle çekişmeli boşanma avukatı desteği özellikle yüksek çekişmeli ve önemli mali veya velayet uyuşmazlığı bulunan dosyalarda sürecin doğru yönetilmesi bakımından önem taşır.

 Çekişmeli Boşanma Sürecinin Yönetimi

Bir  dosya değerlendirilirken yalnızca “boşanma davası açmak” değil;

• hangi boşanma sebebine dayanılacağı,
• hangi olayın kusur oluşturduğu,
• hangi delilin hangi olayı ispatladığı,
• tanıkların hangi olayları bildiği,
• velayetin nasıl talep edileceği,
• nafaka ve tazminat taleplerinin kapsamı,
• mal paylaşımı için ayrıca dava gerekip gerekmediği,
• karşı tarafın dava dilekçesine nasıl cevap verileceği,
• istinaf ihtimali bir bütün olarak değerlendirilmelidir.

Çekişmeli boşanma davalarında başlangıçta oluşturulan dava stratejisi yargılamanın sonraki aşamalarını doğrudan etkileyebilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular

Eşim Boşanmak İstemiyor, Yine de Boşanabilir miyim?

Diğer eşin boşanmayı kabul etmesi çekişmeli boşanmanın şartı değildir.Boşanma sebebinin varlığı ve gerekli şartlar ispatlanırsa diğer eş boşanmak istemese dahi mahkeme boşanmaya karar verebilir.

Eşim Davaya Gelmezse Boşanma Olur mu?

Davalının duruşmaya gelmemesi boşanma davasını kendiliğinden durdurmaz veya davacının otomatik olarak boşanmasını sağlamaz.Mahkeme dosyadaki iddia, savunma ve delilleri değerlendirerek karar verir.

Boşanma Davasında Telefon Kayıtları İstenebilir mi?

Somut olayın niteliğine göre HTS gibi bazı iletişim kayıtları açısından talepler gündeme gelebilir. Ancak haberleşmenin içeriği ile iletişimin gerçekleştiğini gösteren trafik kayıtları birbirinden farklıdır.

Her talebin mahkeme tarafından kabul edileceği düşünülmemelidir.

WhatsApp Mesajları Boşanmada Delil Olur mu?

Hukuka uygun şekilde elde edilmiş WhatsApp ve elektronik mesaj kayıtları somut olayın özelliklerine göre delil olarak değerlendirilebilir. Delilin elde edilme yöntemi ve gerçekliği ayrıca önem taşır.

Boşanmada Aldatma Nasıl İspatlanır?

Zina veya sadakat yükümlülüğüne aykırılık iddiası;

• mesajlar,
• fotoğraflar,
• sosyal medya,
• tanıklar,
• seyahat ve konaklama kayıtları,
• diğer hukuka uygun deliller

aracılığıyla somut olayın özelliklerine göre ispatlanabilir.

Her sadakat ihlali iddiasının otomatik olarak zina anlamına gelmediği unutulmamalıdır.

Çocuk Kaç Yaşında İse Mahkeme Görüşünü Dikkate Alır?

Velayet konusunda yalnızca belirli bir yaş rakamına bakılmaz.

Çocuğun yaşı ve idrak yeteneği önemlidir. Görüşünü oluşturabilecek olgunluğa sahip çocuğun düşüncesi değerlendirmede önem taşıyabilir; ancak mahkeme çocuğun beyanıyla otomatik olarak bağlı değildir.Esas olan her zaman çocuğun üstün yararıdır.

Eşit Kusurlu Eş Yoksulluk Nafakası Alabilir mi?

Yoksulluk nafakası isteyen eşin tamamen kusursuz olması zorunlu değildir.

TMK m.175’e göre nafaka isteyen tarafın kusurunun diğer taraftan daha ağır olmaması gerekir. Bu nedenle diğer şartların bulunması halinde eşit kusurlu eş de yoksulluk nafakası talep edebilir.

Daha Ağır Kusurlu Eş Maddi Tazminat Alabilir mi?

TMK m.174 uyarınca maddi tazminat isteyen tarafın kusursuz veya diğer eşe göre daha az kusurlu olması gerekir.

Daha ağır kusurlu eşin bu madde kapsamında boşanma nedeniyle maddi tazminat talebi kabul edilmez.

Mal Paylaşımı Boşanma Davasında Otomatik Yapılır mı?

Mal rejiminin tasfiyesi boşanma kararının verilmesiyle mahkeme tarafından kendiliğinden gerçekleştirilen bir işlem değildir.

Mal paylaşımı için ayrı bir talep ve çoğu durumda ayrı bir dava süreci gerekir.

Çekişmeli Boşanma Sonradan Anlaşmalı Boşanmaya Dönebilir mi?

Şartları oluşmuşsa tarafların yargılama sırasında anlaşması mümkündür.

Taraflar boşanma ile boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda anlaşarak gerekli düzenlemeyi mahkemeye sunabilirler. Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi ve düzenlemeyi uygun bulması gerekir.

Sonuç: Çekişmeli Boşanma Davasında Delil ve Dava Stratejisi Belirleyicidir

Çekişmeli boşanma davası yalnızca evliliğin sona erdirilmesi talebinden ibaret değildir.

Dava içerisinde; boşanma nedeni, kusur, deliller, tanıklar, velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat ile çocukla kişisel ilişki gibi pek çok konu birlikte değerlendirilir. Mal paylaşımı ise kendi özel kuralları çerçevesinde ayrıca ele alınmalıdır.

Dava dilekçesinin doğru hazırlanması, olayların kronolojik ve somut şekilde ortaya konulması, hukuka uygun delillerin zamanında bildirilmesi, cevap dilekçesi sürelerinin kaçırılmaması ve taleplerin doğru oluşturulması çekişmeli boşanma davalarında büyük önem taşımaktadır. Dosyanın dava açılmadan veya cevap dilekçesi verilmeden önce bütün olarak değerlendirilmesi; kusur, velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı yönünden sonradan doğabilecek hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından önemlidir.

Avukat İlker Kılıç Bursa Barosu