Popüler Etiketler
Trafik kazaları, iş kazaları sonucu , geçici , sürekli iş göremezlik Yargıtay kararları
Geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik kavramları, özellikle trafik kazaları, iş kazaları ve maluliyet davalarında zarar kalemlerinin belirlenmesinde büyük öneme sahiptir. Aşağıda her iki kavramın hem hukuki hem tıbbi tanımları verilmiştir:
- Geçici İş Göremezlik (Geçici Maluliyet)
Tanımı:
Geçici iş göremezlik, kişinin kaza veya hastalık nedeniyle belirli bir süre boyunca çalışamaz duruma gelmesi, ancak tedavi sonrası tam iyileşerek eski işine veya çalışma gücüne geri dönebilmesi durumudur.
Özellikleri:
- İş gücü kaybı süreklilik arz etmez.
- Kaza sonrası tedavi süreci boyunca kişi çalışamaz durumda olur.
- Bu döneme ilişkin geçici iş göremezlik raporu düzenlenir (örneğin SGK tarafından 2, 4, 8 haftalık raporlar).
- Zarara konu olan tazminat, çalışamadığı süreye ilişkin kazanç kaybı ve zorunlu bakım/tıbbi giderleri kapsar.
Hukuki Dayanak:
- Türk Borçlar Kanunu m.54/1-a: “Tedavi giderleri ile kazanç kaybı” zarar kapsamında yer alır.
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.90 ve m.98 çerçevesinde de trafik kazalarında geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilir.
- Sürekli İş Göremezlik (Sürekli Maluliyet)
Tanımı:
Sürekli iş göremezlik, kişinin kaza veya hastalık sonucunda kalıcı olarak beden veya ruh sağlığında kayıp yaşaması ve bu nedenle çalışma gücünde sürekli azalma meydana gelmesi halidir.
Özellikleri:
- İş gücü kaybı kalıcıdır; tedaviyle tamamen iyileşme mümkün değildir.
- SGK veya mahkemece % oranında maluliyet raporu verilir (örneğin: %35 sürekli iş göremezlik).
- Tazminat hesaplamasında, kişinin yaşı, mesleği, kalan ömrü ve maluliyet oranı dikkate alınarak sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanır.
- Bu zarar türü hem aktif hem pasif çalışma dönemi için hesaplanabilir.
Hukuki Dayanak:
- TBK m.54/1-b: “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar”.
- Yargıtay kararlarında sıkça belirtildiği üzere, sürekli iş göremezlik tazminatı maluliyet oranına göre aktüeryal yöntemle hesaplanır.
- YHGK, 2017/21 E., 2021/1067 K.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, geçici iş göremezlik ödeneğinin doğrudan kazanç kaybını telafi ettiğini ve bu nedenle sigorta şirketince karşılanması gereken zarar türü olduğunu belirtmiştir. Tedavi süresi boyunca çalışılamayan dönem dikkate alınarak hesaplama yapılmalıdır.
- HD, 2012/3309 E., 2012/4013 K.
Geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından karşılanmış olsa bile, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) kapsamında kalan zararlar nedeniyle sigorta şirketi sorumlu tutulabilir. Rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla ödeme yapılması gerekir.
- HD, 2015/9347 E., 2018/4033 K.
Mahkeme, kazazedenin iyileşme sürecinde çalışamamasının doğurduğu zararın geçici iş göremezlik kapsamında tazmin edilmesi gerektiğini belirtmiştir. ZMMS teminat limiti dahilinde sigorta şirketi sorumlu tutulmuştur.
- HD, 2019/5206 E., 2020/8874 K.
Tedavi giderleri ile geçici iş göremezlik farklı kalemler olup, her biri ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bu kapsamda zarar hesabı yapılırken geçici iş göremezlik süresi ve iş gücü kaybı esas alınmalıdır.
- HD, 2020/8942 E., 2021/2629 K.
Geçici iş göremezlik süresinin başlama ve bitiş tarihleri doktor raporlarıyla belirlenmeli, bu dönemdeki ücret kaybı esas alınarak tazminat hesaplanmalıdır. Sigorta şirketi kısmen de olsa bu zararı karşılamakla yükümlüdür.
- HD, 2017/4534 E.
Tedaviye ilişkin belgeler mevcutsa ve geçici iş göremezlik raporuyla örtüşüyorsa, talebin reddi mümkün değildir. Belgeli giderlerin varlığı, iş göremezliğin varlığını da doğrular niteliktedir.
- HD, 2011/9399 E., 2012/12504 K.
Tedavi sürecinde yapılan harcamalar ve geçici iş göremezlik zararları, mahkemece bilirkişi marifetiyle hesaplanmalı; mağdurun belgeleri esas alınarak değerlendirme yapılmalıdır.
- HD, 2012/421 E., 2013/3852 K.
Sigorta şirketince ödeme yapılmışsa, ödeme tarihi itibarıyla zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği kontrol edilmelidir. Bu kapsamda eksik ödeme yapılmışsa kalan kısımdan da sorumluluk doğar.
- HD, 2013/12107 E., 2014/15261 K.
Efor kaybı veya çalışamama nedeniyle yaşanan gelir kaybı, doğrudan geçici iş göremezlik tazminatı olarak talep edilebilir. Bu zarar kalemi, somut olayın niteliğine göre sigorta şirketinden talep edilmiştir.
- HD, 2014/14500 E., 2014/11317 K.
Geçici iş göremezlik dönemi içinde kişinin bakmakla yükümlü olduğu kişiler varsa, asgari geçim indirimi gibi unsurlar tazminat hesaplamasına dahil edilmelidir.
- HD, 2017/5454 E., 2019/11118 K.
Tedavi sürecinde profesyonel bakıcı hizmeti alınmışsa, bu gider de geçici iş göremezlik süreciyle doğrudan ilişkilidir ve tazmin edilebilir. Bu yönüyle sigorta şirketi yükümlü kılınmıştır.
- HD, 2019/1057 E., 2020/6206 K.
Usulü kazanılmış hak ilkesi gereğince ilk yargılama sürecinde kabul edilen geçici iş göremezlik tazminatı, yeni yargılamada göz ardı edilemez. Mahkeme, önceki kararın bağlayıcılığına dikkat çekmiştir.
- HD, 2019/2401 E., 2021/613 K.
Geçici iş göremezlik tazminatında kazazedenin kişisel özellikleri ve sosyal durumu da dikkate alınmalı; örneğin evlilik planı gibi hususlar tazminat miktarını etkileyebilir.
- HD, 2020/3231 E., 2021/2851 K.
Kazazedenin medeni hali ve sosyal çevresi, tedavi sürecinde destek ihtiyacını belirleyen faktörlerdir. Bu da geçici iş göremezlik döneminin niteliğini etkiler.
- HD, 2021/15761 E., 2022/3481 K.
Kardeşlerine destek sağlayan kazazede, geçici iş göremezlik döneminde bu desteği sağlayamayacak duruma gelmişse, bu durum da tazminata konu edilebilir.
- HD, 2022/4226 E., 2022/12736 K.
Mahkeme, geçici iş göremezlik ile birlikte doğrudan tedaviye ilişkin giderlerin (hastane, ilaç, bakıcı) birlikte istenebileceğini, her birinin farklı zarar kalemi olduğunu ifade etmiştir.
- HD, 2016/16097 E., 2019/6856 K.
SGK tarafından karşılanmayan zararlar, sigorta şirketinin sorumluluğundadır. Tedavi giderleri, özel hastane faturaları vb. kalemler bu kapsamda değerlendirilmelidir.
- Konya BAM 3. HD, 2018/63 E., 2018/51 K.
Zorunlu mali sorumluluk sigortasına ilişkin genel şartlar, kanunla belirlenen kapsamı daraltamaz. Bu nedenle, sigortacı geniş kapsamda sorumlu tutulmuştur.
- HGK, 2016/373 E., 2019/524 K.
SGK’nın ödediği geçici iş göremezlik bedelini rücu edebilmesi için, zararın tamamının karşılanmış olması gerekir. Aksi hâlde kalan zarar sigortacının sorumluluğunda kalır.
- HD, 2019/6028 E., 2020/7134 K.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98. maddesi uyarınca, SGK’nın karşılamadığı tüm tedavi ve kazanç kaybı zararları sigorta şirketi tarafından karşılanmak zorundadır.
21.YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ 2024/14745 E, 2021/2469 K
Trafik kazası sonucu yaralanan kişinin ; sürekli bakıcı gideri tazminatı sigortası poliçesindeki ‘’tedavi giderleri tazminatından’’ karşılanır.
22.YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ 2024/1024 E, 2024/3374 K.
Trafik kazasında , tarafların kusur oranlarının belirlenmesi uzmanlık gerektiren konulardandır. Trafik kazası sonucunda kaza tespit tutanağı resmi görevliler tarafından düzenlenmiş olsa bile ,kusur dağılımına ilişkin bilirkişi raporu alınmadan tutanağa dayalı hüküm verilemez.
23.YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ 2021/26777 E , 2022/11236 K,
Trafik kazası nedeniyle aracını tamir sürecinde kullanamayan davacı , kiraladığı aracın kiralama bedelini kusuruyla kazaya sebebiyet veren davalıdan isteyebilir.
24.SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU 2022/92279 K .
Sürücünün, trafik kazasında çarparak yaraladığı hayvanı tedavi ettirmesi halinde tedavi masrafları sigorta şirketi tarafından karşılanır.
24.YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ 2021/26777 E.2022/11236 K.
Trafik kazası sonucu aracında hasar oluşan kişi, ikame araç kiralayamamış veya araç kiraladığına dair belgeyi sunmamış olsa dahi; araç mahrumiyet bedelini talep edebilir.
