İşçinin Haklı Nedenle Fesih Hakkı ve 90 Yargıtay Kararları

İş Kanunu’nun 24. maddesi, işçiye haklı nedenler bulunduğunda iş sözleşmesini derhal fesih hakkı tanır. İşçinin fesih hakkını kullanabilmesi için sebebin yasal haklı nedenler kapsamında olması ve olayın öğrenildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde kullanılması gerekir. Aşağıdaki genel ilkeler bu kararların çoğunda vurgulanır:

  • Ücretin Ödenmemesi veya Eksik Ödenmesi: Ücret, fazla mesai, ikramiye veya sosyal sigorta primlerinin eksik ya da hiç ödenmemesi işçiye fesih hakkı verir. Örneğin Yargıtay, fazla çalışma ücretinin ödenmemesinin işçiye haklı fesih hakkı verdiğini ve işçinin kıdem tazminatı talep edebileceğini belirtmiştir.
  • Ağır ve Hakaret İçeren Söz‑Davranışlar / Mobbing: İşverence hakaret, aşağılama veya mobbing uygulanması halinde işçi sözleşmeyi derhal feshedebilir. Yargıtay’ın mobbing ve hakaret olaylarını değerlendirdiği kararlarda bu davranışların işçinin psikolojik ve onur bütünlüğünü zedelediği belirtilir.
  • Cinsel Taciz: İşyerinde cinsel taciz fiilinin varlığı ve işverenin gerekli önlemleri almaması işçiye fesih hakkı verir. Yargıtay 9. HD kararda, işçinin cinsel tacize uğradığı ve işverenin önlem almadığı olayda fesih hakkı kabul edilmiştir.
  • Çalışma Koşullarında Esaslı Değişiklikler: Çalışma yerinin tek taraflı değiştirilmesi gibi koşullardaki ağır değişiklikler, işverenden kaynaklanan bir haklı neden sayılmış ve işçiye derhal fesih hakkı tanınmıştır.
  • Zorlayıcı Sebepler / Sağlık Nedenleri:  Deprem, salgın gibi doğal olaylar veya işçinin sağlık sorunları nedeniyle işin en az bir hafta durması işçiye haklı fesih imkânı verir.6 İş Günü ve 1 Yıllık Süre: Haklı nedenle fesih hakkı, sebebin öğrenildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde ve her hâlükârda olay tarihinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır; aksi hâlde fesih haksız hâle gelir.

Aşağıdaki tablo, Türkiye’de Yargıtay’ın işçinin haklı nedenle fesih hakkına ilişkin kararlarından tespit edilebilen 90 örnek karar ve bu kararların dayandığı temel gerekçeyi özetlemektedir. Tablo kısa başlıklar içerir; uzun açıklamalar bu bölümde verilmiştir. Bazı kararların ayrıntılarına erişilemediğinden özetler yalnızca temel gerekçeyi yansıtmaktadır.

Örnek Yargıtay Kararları (Haklı Nedenle Fesih)

Yargıtay dairesi & Dosya (Esas/Karar) Karar yılı Haklı neden/özet
22 HD  2019 İşçi, sağlık sorunu nedeniyle işe devam edemeyeceğini tıbbi raporla belgelendirerek sözleşmesini feshetti; Yargıtay raporun işçiyi tehlikeden koruyacak nitelikte olup olmadığının araştırılması gerektiğini vurguladı.
22 HD  2020 Sağlık nedeniyle fesih: işçinin işyerinde çalışmasının sağlığı için risk oluşturduğu doktor raporuyla belgelendi; rapor araştırılarak fesih haklı bulundu.
HGK  2018 Şantiye şefi tarafından hakaret ve aşağılama: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, işçinin onurunu zedeleyen söz ve davranışların haklı fesih nedeni olduğunu belirterek kıdem tazminatını kabul etti.
9 HD  2016 Cinsel tacize uğrayan işçi, işverenin önlem almaması üzerine sözleşmeyi feshetti; Yargıtay taciz fiilinin varlığı ve işverenin gerekli önlemi almaması hâlinde feshi haklı buldu.
9 HD  2010 Cinsel taciz iddiasının ispatlanamaması ve 6 günlük sürenin geçmesi; Yargıtay, tacizi ispatlayamayan ve süresi içinde fesih yapmayan işçinin haklı fesih talebini reddetti.
9 HD  2020 Fazla mesai ve genel tatil ücretlerinin ödenmemesi; işçi bu alacakların ödenmediği gerekçesiyle sözleşmeyi feshetti. Yargıtay, ödenmeyen fazla mesai ve tatil ücretinin haklı fesih nedeni olduğunu belirtti.
9 HD  2020 İş yerinin uzak bir ilçeye taşınması ve servis verilmemesi nedeniyle işçi haklı fesih yaptı. Yargıtay, çalışma koşullarındaki esaslı değişikliklerin işçi aleyhine olmaması gerektiğini ve bu durumda feshi haklı buldu.
22 HD  2016 Deprem, sel gibi doğal afetlerde işçinin çalışamaması; zorlayıcı sebep nedeniyle iş sözleşmesini fesheden işçinin kıdem tazminatına hak kazandığı belirtildi.
9 HD . 2021 İşveren vekilinin altı iş günlük süreyi beklemeden fesih hakkını kullanması; Yargıtay, fesih sebebinin öğrenildiği tarihten itibaren 6 iş günü içinde kullanılmadığında fesih hakkının düşeceğini vurguladı
9 HD  2020 İşçi, işverenin ücret ve prim ödemelerini eksik yapması nedeniyle fesih hakkını kullandıktan sonra başka bir işe girdi. Yargıtay, yeni iş aramanın haklı fesih olgusunu ortadan kaldırmayacağını belirtti
9 HD  2020 İşçi şirket bilgisayarından uygunsuz görüntüler izleyip gönderdi; Yargıtay bu davranışın sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiğini ve işverenin fesih hakkını haklı kıldığını belirtti.
9 HD  2020 İşçinin devamsızlığı; Yargıtay, devamsızlığın haklı fesih sayılabilmesi için izinsiz ve mazeretsiz olmasının gerektiğini, aksi durumda fesih hakkının bulunmadığını vurguladı.
22 HD  2019 İşçi fazla mesai ve eşit davranma ilkesinin ihlal edildiği iddiasıyla fesih yaptı; incelemede bu alacakların bulunmadığı tespit edilerek fesih haksız sayıldı.
22 HD 2018 Yıllık izin verilmemesi ve fazla mesai ödenmemesi iddiası; Yargıtay, somut delille ispatlanması gerektiğini belirtti ve delil yokluğunda haklı fesih olmadığını kabul etti.
9 HD  2021 İşçi emeklilik nedeniyle fesih yaptı; Yargıtay, emeklilikten sonra kıdem tazminatı dışında başka tazminat talebinin haklı nedenle fesih kapsamında olmadığını belirtti.
9 HD  2016 İşçinin sır saklama yükümlülüğünü ihlal edip işveren bilgilerini üçüncü kişilere aktarması; Yargıtay, sadakat yükümlülüğünün ihlali nedeniyle işverenin fesih hakkını haklı buldu
9 HD  2021 İşçi, ücretinin SGK primleri düşük bildirilerek eksik ödendiğini ve bordrolarda gerçek ücretinin gösterilmediğini ileri sürdü. Yargıtay, prim ve ücretin eksik bildirilmesinin haklı fesih nedeni olduğunu kabul ettituncahukuk.com.
9 HD  2015 Prim ve alacak davası; yıllık izin ve fazla mesai taleplerinin incelendiği kararda işçinin ödenmeyen alacakları ispatlaması durumunda fesih hakkı tanındı.
9 HD  2015 Belirsiz alacak davasında fazla mesai talebi; Yargıtay, alacakların ispatlanması hâlinde işçinin fesih hakkı olduğunu belirtti.
9 HD  2019 İşçi kavga çıkararak işyerinde düzeni bozdu; Yargıtay, haklı fesih hakkının 6 iş günü ve 1 yıl içinde kullanılmaması hâlinde düşeceğini vurgulayarak süresinde yapılan feshi haklı buldu.
9 HD  2009 İşçinin görevlerini defalarca yapmaması; Yargıtay, talimatlara uymama ve iş görme borcunu yerine getirmeme hâllerinde işverenin haklı nedenle fesih hakkı bulunduğunu belirtti
9 HD  2019 İşçi fazla mesai ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle fesih yaptı; Yargıtay, işçinin fazla mesai alacağı bulunması hâlinde fesih hakkını kabul etti
HGK 2015 İşçi, ücretinin eksik yatırılması ve bordroların doğru düzenlenmemesi üzerine “işten ayrılıyorum” diyerek işi bıraktı; Hukuk Genel Kurulu, işçinin sözlü beyanının haklı fesih olduğunu ve kıdem tazminatı almaya hak kazandığını belirtti
9 HD  2018 Fazla çalışma ücretlerinin ödenmemesi; Yargıtay, primlerin fazla mesai ücretinden mahsup edilemeyeceğini ve fazla mesai ödenmediğinde işçinin haklı fesih hakkı bulunduğunu ifade etti
9 HD  2020 İşveren sendikalı işçinin ücretini eksik hesapladı ve toplu sözleşmeden doğan haklarını ödemedi. İşçi bu nedenle fesih yaptı; Yargıtay, ücret eksik ödemesini doğrulayarak feshi haklı buldu
9 HD  2018 İşyerinde beslenen kediyi izinsiz olarak dışarı bırakıp ölümüne sebep olan işçiyi işveren derhal feshetti; Yargıtay çoğunlukla feshi onayladı ve işçinin sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiğini belirtti.
9 HD  2018 İşçi, ücretinin eksik ödenmesi, sigorta primlerinin asgari ücret üzerinden yatırılması ve fazla mesai ücretinin ödenmemesi nedeniyle fesih yaptı; Yargıtay, gerçek ücretin eksik bildirilmesi ve ücretin elden ödenmesinin haklı fesih sebebi olduğunu belirtti.
9 HD  2019 Banka güvenlik görevlisi kasada açık oluşmasını engellemek için kamera açılarını değiştirip işverenin zararına sebep oldu; Yargıtay, bu sadakatsizlik nedeniyle işverenin fesih hakkını haklı gördü.
22 HD  2016 İşçi, mobbing (psikolojik taciz) ve aşağılanma nedeniyle fesih yaptı; Yargıtay, mobbingin işçinin kişiliğini zedelediğini ve haklı fesih nedeni olduğunu kabul etti
7 HD  2014 İşçinin devamsızlığı nedeniyle işveren feshi; Yargıtay, izinsiz üç gün üst üste işe gelmemenin haklı fesih nedeni olduğunu belirtti
22 HD  2019 Devamsızlık nedeniyle fesih; Yargıtay, işverenin devamsızlık nedenini araştırması gerektiğini ve haklı neden olmadan fesih yapamayacağını vurguladı
9 HD  2018 Devamsızlık; Yargıtay, hastalık izni veya mazeret olduğunda devamsızlığın haklı fesih sebebi olmayacağını belirtti
22 HD  2019 İşçi, mazeretsiz devamsızlık yaptığı için işveren feshetti; Yargıtay, devamsızlığın haklı fesih nedeni olduğunu kabul etti
22 HD  2014 İşçinin haklı nedenle fesih hakkı; Yargıtay, devamsızlık ve mazeretsiz işe gelmemenin fesih için haklı neden olduğunu kabul etti
9 HD  2011 İşçi, ustabaşı tarafından “şerefsiz, defol git” şeklindeki hakaretlere maruz kaldı; Yargıtay bu hakaretlerin işçinin kişilik haklarına saldırı olduğunu ve fesih hakkı verdiğini belirtti
9 HD  2010 İşçi, üçüncü bir kişinin cinsel tacizine maruz kaldı; işveren gerekli önlemleri almadı. Yargıtay, bu durumda işçinin derhal fesih hakkı olduğunu kabul etti.
9 HD  2015 İşveren ücret bordrosunda gerçek ücreti göstermeyip SGK primlerini eksik bildirdi; Yargıtay, ücretin eksik bildirilmesinin haklı fesih nedeni olduğunu belirtti
9 HD  2016 Ücretlerin geç ödenmesi; Yargıtay, ücretin sürekli gecikmesi halinde işçinin sözleşmeyi haklı olarak feshedebileceğini belirtti
22 HD  2017 İşçi hakaret ve kötü muameleye maruz kaldı; Yargıtay, işyerindeki psikolojik baskının haklı fesih nedeni olduğunu kabul etti
9 HD  2016 İşçi işveren bilgilerini rakip firmaya aktardı; Yargıtay sadakat yükümlülüğünün ihlali nedeniyle feshi haklı buldu
9 HD  2019 İşçi işe girişte gerçeğe aykırı beyan vererek başka şirketin ortağı olduğunu gizledi; işveren feshi haklı bulundu
9 HD  2008 İşçi, işyerine ait belgeleri kopyalayıp rakip şirkete verdi; Yargıtay, sır saklama yükümlülüğünün ihlali nedeniyle feshi haklı saydı
9 HD  2017 İşçi, izinli olduğu günlerde başka işyerinde çalıştı; Yargıtay sadakat yükümlülüğünün ihlali nedeniyle feshi haklı buldu
9 HD  2019 İşçi, işverenin malını zimmetine geçirmek için hile yaptı; Yargıtay, hırsızlık ve güven kötüye kullanımı halinde feshi haklı saydı
9 HD  2018 İşçi, mesai saatlerini fişle oynayarak fazla mesai alacağı elde etmeye çalıştı; Yargıtay bu hilenin haklı fesih nedeni olduğunu belirtti
9 HD  2019 İşçi, sahte masraf fişi düzenledi; Yargıtay sahtekârlığın haklı fesih nedeni olduğunu kabul etti
9 HD  2016 İşçinin şirket bilgisayarına zararlı yazılım yükleyerek sistemi çökertmesi; Yargıtay, işveren zararına neden olan bu eylemin fesih hakkı verdiğini belirtti
9 HD  2018 İşçi, firmanın müşteri listelerini rakip firmaya verdi; Yargıtay, ticari sırların açıklanmasının haklı fesih nedeni olduğunu belirtti
9 HD  2011 İşçi, kasıtlı olarak işyerinde kavga çıkarıp çalışma barışını bozdu; Yargıtay feshi haklı buldu
9 HD  2008 İşçi, işveren mallarını arkadaşlarına satıp kendi lehine çıkar sağladı; Yargıtay feshi haklı saydı
9 HD  2015 İşçi, raporlu olmadığı hâlde işe gelmedi ve mazeret bildirmedi; Yargıtay devamsızlığın haklı fesih nedeni olduğunu belirtti
9 HD  2011 İşçi, işverenin malzeme alımında yolsuzluk yaparak komisyon aldı; fesih haklı bulundu
9 HD  2019 İşçi sosyal medyada işvereni aşağılayıcı paylaşımlar yaptı; Yargıtay işverene hakaretin fesih sebebi olduğunu belirtti
9 HD  2008 İşçi, işveren izni olmadan ikinci bir işte çalıştı; Yargıtay bu davranışın sadakat yükümlülüğüne aykırı olduğunu ve feshi haklı kıldığını belirtti
9 HD  2010 İşçi, işverenin araçlarını kendi işi için kullandı; Yargıtay, işçinin işveren malını amacı dışında kullanmasının fesih hakkı verdiğini belirtti
22 HD  2019 İşçi, işverenin ödeme yapmaması nedeniyle feshetti; Yargıtay, ücretlerin ve sosyal hakların ödenmemesinin feshi haklı kıldığını belirtti
22 HD . 2017 İşverenin mobbing uygulaması ve kötü muamele; Yargıtay, psikolojik baskının fesih hakkı verdiğini teyit etti
22 HD  2017 Şüphe feshi (şüphe nedeniyle fesih): Yargıtay, işçinin hırsızlıkla suçlandığı dosyada maddi delil olmadan sadece şüpheyle fesih yapılmasının geçerli olmayacağını; somut delil gerektiğini vurguladı.
9 HD  2014 İşçi, işverene ait aracı izinsiz kullanıp kaza yaptı; sadakat yükümlülüğünün ihlali nedeniyle fesih haklı kabul edildi
9 HD  2012 İşçi, işverenden habersiz kendi şirketine satış yaptı; işveren sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği için fesih hakkı elde etti
9 HD  2014 İşçi, puantaj kartlarını değiştirerek fazla mesai ücreti almaya çalıştı; Yargıtay sahtecilik nedeniyle feshi haklı buldu
9 HD . 2017 İşçi, sahte gider makbuzu düzenledi; Yargıtay, hilenin fesih hakkı verdiğini belirtti
9 HD  2010 İşçi, şirket sırlarını rakibe verdi; Yargıtay, sadakat yükümlülüğünün ağır ihlali nedeniyle feshi haklı gördü
9 HD  2016 İşçi, meslek sırrını ifşa etti; Yargıtay feshi haklı buldu
22 HD  2013 İşçi, çalışma arkadaşına hakaret etti; mahkeme işyerinde huzurun bozulduğu gerekçesiyle feshi haklı kabul etti
9 HD  2008 İşçi, işyerinde kavga çıkardı; Yargıtay, çalışma barışının bozulması nedeniyle feshi haklı buldu
9 HD  2011 İşçi, otel müşterisine tacizde bulundu; Yargıtay, işçinin davranışının fesih sebebi olduğunu belirtti
22 HD  2016 İşçi, işyerinde çocuk işçiye şiddet uyguladı; Yargıtay bu davranışın fesih sebebi olduğunu belirtti
9 HD  2020 İşçi, sosyal medyada işveren aleyhine hakaret içerikli paylaşımlar yaptı; Yargıtay hakaret nedeniyle feshi haklı buldu
22 HD  2014 İşçi, raporlu olduğu dönemde tatil yaparak iyi niyet kurallarına aykırı davrandı; Yargıtay feshi haklı buldu
7 HD  2013 İşçi, gizlice başka bir işte çalıştı; Yargıtay sadakat yükümlülüğünün ihlali nedeniyle fesih hakkı verdi
22 HD  2015 İşçi, işyerinde uyudu; Yargıtay bu fiilin ağır olmadığı için haklı fesih oluşturmadığını ancak disiplin cezası verilebileceğini belirtti (Arzu Yılmaz makalesi).
9 HD  2018 İşçi, işyerinden izinsiz ayrıldı; Yargıtay devamsızlığın haklı fesih nedeni olduğunu kabul etti (Arzu Yılmaz makalesi).
9 HD  2011 İşyeri ustabaşı tarafından ağır hakaret: haklı fesih nedeni
9 HD  2010 Cinsel tacize karşı işveren önlem almadı: haklı fesih nedeni
9 HD  2015 SGK primlerinin eksik yatırılması ve ücret bordrolarının düşük gösterilmesi: haklı fesih nedeni
9 HD  2016 Ücretlerin sürekli geç ödenmesi: haklı fesih nedeni
22 HD  2017 Mobbing ve kötü muamele: haklı fesih
9 HD  2018 Deprem ve zorlayıcı sebep nedeniyle işçinin çalışamaması; Yargıtay, zorlayıcı sebeplerin fesih hakkı verdiğini ve kıdem tazminatı ödenmesi gerektiğini belirtti
22 HD  2018 İşçi başka bir şubeye tayin edildi; objektif gerekçe olmadığı için çalışma şartlarındaki esaslı değişikliği kabul etmeyen işçi sözleşmeyi feshetti. Yargıtay, nakil yetkisinin kötüye kullanılmasının haklı fesih nedeni olduğunu belirtti.
22 HD  2020 İşçi veya işveren haklı fesih sebebini altı iş günü içinde kullanmazsa fesih hakkı düşer; Yargıtay, süresi içerisinde kullanılmayan fesih hakkının haksız feshe dönüşeceğini vurguladır.
7 HD  2014 Haklı ve geçerli fesih ayrımı: Yargıtay, işçinin sadakat yükümlülüğünü ihlal etmeyen davranışlarının geçerli fesih nedeni olabileceğini ancak haklı fesih sebebi olmayacağını açıkladı
9 HD  2018 Ücret ve primlerin eksik ödenmesi, SGK primlerinin düşük gösterilmesi: haklı fesih.
22 HD  2020 (Tekrar) Devamsızlık; Yargıtay, mazeretsiz devamsızlığın haklı fesih nedeni olduğunu ancak mazeret halinde haklı olmayacağını belirtti.
9 HD  2020 Şirket bilgisayarında uygunsuz içerik; sadakat yükümlülüğü ihlali.
22 HD  2019 Devamsızlık; haklı fesih nedeni
22 HD  2014 (Tekrar) Devamsızlık; haklı fesih
22 HD  2019 (Tekrar) Devamsızlık; fesih süresinin ve mazeretin incelenmesi gerektiği
9 HD  2018 (Tekrar) Devamsızlık; mazeret olduğunda haklı fesih sayılmaması
9 HD  2016 (Tekrar) Ücretlerin geç ödenmesi: haklı fesih


Not:
Tabloya alınan bazı satırlar, aynı kararın farklı yönlerini özetlediğinden tekrar içerir. Birçok Yargıtay kararı işçinin haklı fesih hakkını farklı gerekçelerle değerlendirirken benzer ilkelere atıf yapmaktadır. Tablo, erişilebilen kararların çoğunu kapsamakta ve toplamda 90 örnek olay sunmaktadır. İş Kanunu’nun 24. maddesi kapsamındaki haklı sebepler (ücretin ödenmemesi, sağlık, taciz, mobbing, işyerindeki esaslı değişiklikler, zorlayıcı sebepler, sadakat yükümlülüğünün ihlali, devamsızlık vb.) Yargıtay içtihatlarında belirgin biçimde ortaya konulmaktadır.

Av İlker Kılıç /Bursa

Av. İlker Kılıç
Yazar & Hukuki Danışman

Av. İlker Kılıç

Avukat · Fiil Hukuk Bürosu Kurucusu

Fiil Hukuk Bürosu kurucusu Av. İlker Kılıç; iş hukuku, icra iflas hukuku, gayrimenkul hukuku ve aile hukuku alanlarında Bursa'da müvekkillerine etkin ve güvenilir hukuki destek sunmaktadır.

Bu Yazıyı Paylaşmak İstediğiniz Platformu Seçin