Popüler Etiketler
İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu
İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu
- Bina Nedir?
Türk Medeni Kanunu’na ve İmar Kanunu’na göre bina; insanların oturma, çalışma, eğlenme, ibadet etme veya benzeri amaçlarla kullanılabilmesi için yapılan, üstü örtülü ve bağımsız kullanım imkanı sağlayan yapılardır. Kısacası, yalnızca konut değil, işyerleri, fabrikalar, alışveriş merkezleri de “bina” sayılır.
- İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu Nedir?
İmar kirliliğine neden olma suçu, ruhsat alınmadan ya da ruhsata aykırı şekilde inşaat yapmak, bu şekilde kurulan şantiyelere altyapı hizmeti bağlanmasına izin vermek veya yapı kullanma izni alınmamış yapılarda sınai faaliyet yürütülmesine müsaade etmekle oluşur. Bu suç, Türk Ceza Kanunu m.184’te düzenlenmiştir ve amacı imar düzenini, şehirleşmeyi ve kamu yararını korumaktır.
- İmar Kirliliği Suçunun Unsurları
- Fail: Binayı yapan veya yaptıran, altyapı bağlantısına izin veren ya da sınai faaliyete müsaade eden kişi.
- Fiil: Ruhsatsız veya ruhsata aykırı inşaat, altyapı bağlantısı, iskan alınmamış binada sınai faaliyet.
- Konu: İmar mevzuatına aykırı bina.
- Yer: Belediye sınırları veya özel imar rejimine tabi alanlar.
- Kast: Suçun taksirle değil, ancak kasten işlenmesi mümkündür.
- Yapı Ruhsatiyesi Almadan veya Ruhsata Aykırı Bina Yapmak / Yaptırmak
TCK m.184/1’e göre, yapı ruhsatı alınmadan bina yapılması veya ruhsata aykırı inşaat gerçekleştirilmesi halinde 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası söz konusudur. Bu hüküm, özellikle kaçak yapılaşmayı önlemeye yöneliktir. Fail yalnızca müteahhit değil, binayı yaptıran malik yönünden de suç oluşur.
- Şantiyelere Elektrik, Su veya Telefon Bağlantısı Yapılmasına Müsaade Etmek
TCK m.184/2, ruhsatsız inşaata fiilen destek sağlayan altyapı bağlantılarını da suç kapsamına almıştır. Burada, ruhsatsız şantiyelere elektrik, su, telefon gibi hizmetlerin bağlanmasına izin veren kişiler, 1 ila 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılır. Fail genellikle idari merciler veya dağıtıcı kuruluş yetkilileridir.
- Yapı Kullanma İzni Alınmamış Binalarda Sınai Faaliyete Müsaade Etmek
TCK m.184/3’e göre, yapı kullanma izni (iskan) alınmamış bir binada sınai faaliyet yürütülmesine müsaade edilmesi halinde, fail 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Yapı Kullanım İzni Nedir?
Halk arasında “iskan” olarak bilinir. Bir yapının ruhsatına uygun biçimde tamamlandığını ve kullanılmasında sakınca bulunmadığını gösteren resmi belgedir.
Sınai Faaliyet Nedir?
Üretim, imalat, sanayiye yönelik her türlü iş ve faaliyeti kapsar. Örneğin, iskansız binada tekstil atölyesi açmak veya küçük ölçekli fabrika işletmek bu suça girer.
- Komşu Taşınmazın Ek Kat Çıkması İmara Aykırılık mıdır?
Evet. Bir binanın ruhsatta öngörülmeyen şekilde ek kat çıkılması açıkça ruhsata aykırı inşaattır. Bu hem imar mevzuatına aykırıdır hem de TCK m.184/1 kapsamında suç oluşturur. Ayrıca, ek kat çıkılması diğer bağımsız bölümlere zarar verebilir, yapı güvenliğini tehlikeye atabilir.
Komşun ek kat çıkmış evinin görüntüsü engelliyor, evinin değerini düşürüyor, bunun için başvuru yolları nelerdir?
İmara aykırı bina ihbarını, için birkaç yol var:
7.1. CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) Üzerinden
- https://www.cimer.gov.tr adresinden başvuru yapabilirsin.
- Başvuru sırasında “anonim başvuru” veya “kimlik gizleme” seçeneğini işaretleyebilirsin. Bu durumda kimlik bilgilerin ilgili kuruma iletilmez.
- Şikâyetini açık adres ve durum bilgisiyle yazman yeterlidir.
7.2. Belediyeye Doğrudan Başvuru
- Belediyelerin imar veya zabıta müdürlüklerine dilekçe verebilirsin.
- Ancak isminin saklı kalmasını istiyorsan dilekçeyi imzasız bırakabilir veya “kimliğimin saklı tutulmasını talep ediyorum” şeklinde not düşebilirsin.
- Bazı belediyelerin web sitelerinde “İmar Aykırılık İhbar Hattı / WhatsApp İhbar Hattı” bulunuyor. Oradan da isim vermeden bildirim yapılabiliyor.
7.3. Alo 153 Beyaz Masa (Belediye Çağrı Merkezi)
- Çoğu belediyede “Alo 153” hattı bulunuyor.
- Buraya telefon ederek imara aykırılığı bildirebilir, isim vermeden kayıt oluşturulmasını isteyebilirsin.
7.4. Valilik / Kaymakamlık Üzerinden
- İlgili binanın bulunduğu ilçenin kaymakamlığına veya ilin valiliğine de başvurabilirsin.
- Burada da başvuru hakkın vardır.
Tavsiyeler
- İhbarını yaparken binanın açık adresini, kat sayısını, ruhsata aykırı gördüğün durumu net şekilde belirt.
- Eğer mümkünse fotoğraf eklemek sürecin hızlanmasını sağlar.
- Kimlik gizleme talebini mutlaka yazılı şekilde belirt.
İMARA AYKIRILIK İHBAR DİLEKÇESİ (örnek )
………….. BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
(İmar ve Şehircilik Müdürlüğü / Zabıta Müdürlüğü)
Konu: İmara aykırı bina hakkında ihbar
Sayın Yetkili,
………………. Mahallesi, ……………. Sokak/No: …………… adresinde bulunan yapının, imar mevzuatına aykırı olarak inşa edildiğini/ruhsata aykırı şekilde kullanıldığını(ek kat çıkıldığını…..vb ) tespit etmiş bulunmaktayım. Bununla birlikte imar mevzuatına aykırı olarak inşa edilen bine şahsıma ait binaya zarar vermektedir.
Söz konusu binada:
- …………………… (örnek: ruhsatta 3 kat gözükmesine rağmen 5 kat yapılmıştır),
- …………………… (örnek: yan bahçe mesafesi ihlal edilmiştir),
gibi aykırılıklar mevcuttur.
Bu hususta gerekli incelemenin yapılmasını, aykırılığın giderilmesi için 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuat uyarınca işlem başlatılmasını arz ederim.
Kimliğimin gizli tutulmasını talep ediyorum.
Tarih: … / … / 2025
İmza:
👉 Bu dilekçeyi:
- CİMER üzerinden elektronik olarak gönderebilirsin.
- Veya belediyeye/kaymakamlığa elden ya da e-posta ile yollayabilirsin.
- “Kimliğimin gizli tutulmasını talep ediyorum” kısmını özellikle belirtmeyi unutma.
8.İmara Aykırı İşlem Yapana Karşı Açılabilecek Davalar
- Tazminat Davası: Kaçak kat nedeniyle evinizin değeri düşer veya benzeri başka zararlar oluşursa maddi zararın tazmini için imara aykırı hareket eden kişi veya kişilere karşı dava açabilirsiniz.
- Müdahalenin Men’i Davası: İmar hukukuna aykırı olarak yapılan ek katın kaldırılmasını isteyebilirsiniz.
- Kat Mülkiyeti Kanunu’na Dayalı Dava: Eğer apartmanda yaşıyorsanız, ortak alanlarda imara aykırılık nedeniyle dava açabilirsiniz.. El Atmanın Önlenmesi Davası Nedir?
- Medeni Kanun’un 683. maddesi uyarınca, mülkiyet hakkı sahibine “istediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarruf etme” yetkisi verir.
- Eğer komşu, taşınmazın kullanımına haksız müdahalede bulunuyorsa, malik “el atmanın önlenmesi (müdahalenin men’i)” davası açabilir.
- Bu davanın amacı, mülkiyet hakkını ihlal eden fiili durumun sona erdirilmesidir.
. Komşunun Kaçak Kat Çıkması Durumunda
- Komşu bina ruhsata aykırı (kaçak) kat çıkıyorsa bu durum imar hukukuna aykırıdır ve belediye yıkım kararı verebilir.
- Senin açından ise, ek kat:
- manzaranı engelliyorsa,
- güneş ışığını ciddi şekilde kesiyorsa,
- estetik açıdan binanın dış görünümünü bozuyorsa ve benzeri zararlar oluşmuşsa ;
bu haller mülkiyet hakkına müdahale sayılabilir.
Dolayısıyla el atmanın önlenmesi davası açılabilir. Yargıtay da bazı kararlarında, komşunun ruhsatsız ek kat çıkmasının diğer maliklerin ışık, hava ve manzara haklarını engellediği gerekçesiyle bu davanın kabulüne karar vermiştir.
- Elatmanın önlenmesi davası → Müdahalenin durdurulması ve eski hale getirilmesi talep edilebilir.
- İmar hukuku yönünden → Belediye veya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na şikâyet edilerek yıkım ve para cezası süreci başlatılabilir.
- Maddi tazminat davası → Eğer bu müdahale malına zarar verdiyse (örneğin binada çatlak, değer kaybı) ayrıca tazminat davası da açılabilir.
Sonuç
TCK m.184, imar düzenini ve şehirleşmeyi koruyan bir ceza normu olarak önemli bir işlev görmektedir. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar yalnızca suç teşkil etmekle kalmaz, aynı zamanda komşuların mülkiyet haklarını ve yaşam kalitesini de olumsuz etkiler. Vatandaş, belediye veya idare görevini yerine getirmediğinde şikayet ve dava yollarına başvurabilir. Ayrıca, kaçak kat nedeniyle zarar gören komşular tazminat ve imar hukukuna dayalı davalar yoluyla haklarını arayabilirler.
Av İLKER KILIÇ
GSM : 0 505 506 9381
