Popüler Etiketler
Arabuluculuk Ücreti Hesaplama 2026: Kim Öder, Ne Kadar?
İş, ticaret, tüketici ve kira uyuşmazlıklarının önemli bir kısmında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Bu süreçte en çok sorulan sorulardan biri arabulucuya ne kadar ücret ödeneceği ve bu ücreti kimin karşılayacağıdır. Arabuluculuk ücreti hesaplama, Adalet Bakanlığı’nın her yıl yayımladığı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi’ne göre; uyuşmazlığın türü, taraf sayısı, görüşme süresi ve anlaşma bedeli dikkate alınarak yapılır. Bu yazıda hesaplama aracının kullanımını, anlaşma ve anlaşamama hallerinde ücretin nasıl belirlendiğini, zorunlu ve ihtiyari arabuluculuk farkını, avukatlık ücretini ve örnek hesaplamaları bulacaksınız.
Arabuluculuk Ücreti Hesaplama Aracı
Araca uyuşmazlık türünü ve anlaşma bedelini girdiğinizde sistem, güncel tarifedeki nispi oranları uygular ve tarafların ödeyeceği toplam tutarı gösterir. Anlaşma sağlanamadığı durumlarda ise arabuluculuk ücreti hesaplama işlemi saat ücreti üzerinden yapılır. Araç, iki sonucu da ayrı ayrı göstererek bütçenizi önceden planlamanıza yardımcı olur.
Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi
Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’na dayanılarak her yıl yeniden belirlenir. Tarifenin birinci kısmı anlaşma sağlanamayan durumlarda uygulanacak saat ücretlerini, ikinci kısmı ise anlaşma halinde anlaşma bedeline göre uygulanacak nispi oranları düzenler. Arabuluculuk asgari ücret tarifesi hesaplama yapılırken uyuşmazlığın türü belirleyicidir; işçi-işveren, ticari, tüketici, kira, ortaklığın giderilmesi gibi uyuşmazlıklar için farklı tutarlar öngörülür. Tarifede belirtilen tutarlar, taraflar başka bir ücret kararlaştırmamışsa uygulanacak asgari ücretlerdir.
Anlaşma Halinde Ücret Nasıl Hesaplanır?
Taraflar anlaşmaya vardığında arabuluculuk ücreti, anlaşma bedeli üzerinden tarifedeki dilimlere göre nispi olarak hesaplanır. Hesaplanan tutar, tarifede o uyuşmazlık türü için belirlenen maktu ücretin altında kalırsa maktu ücret uygulanır. Arabuluculuk ücreti hesaplama yapılırken taraf sayısı da dikkate alınır; taraf sayısı arttıkça tarifedeki artırımlı tutarlar devreye girer.
Aksi kararlaştırılmadıkça anlaşma halinde ücret taraflarca eşit olarak ödenir. Ancak uygulamada, özellikle işçi-işveren uyuşmazlıklarında, ücretin tamamının işveren tarafından üstlenildiği anlaşmalar sık görülür. Kıdem tazminatı, fazla mesai ve işe iade gibi talepleri içeren iş uyuşmazlıklarında anlaşma metninin nasıl hazırlanması gerektiğini Bursa iş hukuku avukatı sayfamızda anlattık.
Anlaşamama Halinde Ücreti Kim Öder?
Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşamazsa, ilk iki saatlik görüşmenin ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve taraflar bu ücreti doğrudan ödemez. İki saati aşan görüşmelerde ise aşan kısım için tarifedeki saat ücreti taraflarca eşit ödenir. Bakanlık tarafından ödenen ücret, daha sonra açılacak davada yargılama giderlerine eklenir ve davayı kaybeden taraftan alınır.
Bu kural özellikle işe iade taleplerinde önemlidir. İşe iade davası açmadan önce zorunlu olan arabuluculuk aşamasında anlaşma sağlanamazsa, arabuluculuk gideri davanın sonunda haksız çıkan tarafa yüklenir. İşe iade sürecini işe iade davası avukatı sayfamızda adım adım bulabilirsiniz.
Zorunlu ve İhtiyari Arabuluculuk Ücreti
Dava şartı arabuluculukta taraflar dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorundadır. İhtiyari arabuluculukta ise taraflar herhangi bir zorunluluk olmadan, kendi istekleriyle arabulucuya başvurur. İhtiyari arabuluculuk ücreti hesaplama yapılırken Bakanlık tarafından karşılanan iki saatlik ücret uygulaması yoktur; anlaşma sağlansın ya da sağlanmasın ücretin tamamı taraflarca ödenir.
Ticari uyuşmazlıklarda, alacak tutarı ne olursa olsun para alacağına ilişkin davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Şirketler arasındaki büyük alacak uyuşmazlıklarında arabuluculuk ücreti hesaplama sonucu, anlaşma bedeline bağlı olarak yüksek tutarlara ulaşabilir. Ticari arabuluculuk süreçleri için Bursa ticaret hukuku avukatı sayfamıza göz atabilirsiniz.
Arabuluculukta Avukatlık Ücreti
Arabuluculuk görüşmelerine taraflar kendileri katılabileceği gibi avukatları aracılığıyla da katılabilir. Arabuluculuk vekalet ücreti hesaplama yapılırken Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin arabuluculuk görüşmelerine ilişkin hükümleri esas alınır. Anlaşma sağlanırsa, avukatlık ücreti anlaşma bedeli üzerinden tarifeye göre belirlenir; anlaşma sağlanamazsa tarifedeki maktu ücret uygulanır. Avukatın arabulucuya ödenen ücretle bir ilgisi yoktur; iki ücret birbirinden bağımsızdır.
Örnek Arabuluculuk Ücreti Hesaplaması
- İş uyuşmazlığı, anlaşma var: İki taraflı bir işçi-işveren uyuşmazlığında taraflar belirli bir tutarda anlaşırsa, anlaşma bedeline tarifedeki nispi oran uygulanır. Sonuç maktu ücretin altındaysa maktu ücret ödenir ve kural olarak taraflarca eşit paylaşılır.
- Kira uyuşmazlığı, anlaşma yok: Kira bedelinin tespiti veya tahliye gibi konularda iki saatlik görüşme sonunda anlaşma sağlanamazsa, bu süre için taraflar ücret ödemez. Kira uyuşmazlıklarına ilişkin genel bilgiler için kira hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
- İhtiyari arabuluculuk: Zorunlu olmayan bir konuda arabulucuya başvurulursa, görüşme süresi boyunca tarifedeki saat ücreti taraflarca ödenir.
Sonuç: Ücreti Önceden Bilmek Pazarlığı Kolaylaştırır
Arabuluculuk ücreti hesaplama; uyuşmazlığın türü, taraf sayısı, anlaşma bedeli ve görüşme süresine göre değişir. Zorunlu arabuluculukta anlaşamama halinde ilk iki saatin ücretini devlet karşılarken, anlaşma halinde ücret taraflarca ödenir. Ücreti baştan bilmek, anlaşma tutarını konuşurken masrafları da hesaba katmanızı sağlar. Tutarlar her yıl değiştiğinden, hesaplamanın yürürlükteki tarifeye göre yapılması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuk ücretini işçi mi işveren mi öder?
Kanuna göre aksi kararlaştırılmadıkça anlaşma halinde ücret taraflarca eşit ödenir. Uygulamada iş uyuşmazlıklarında ücretin tamamını işverenin üstlenmesi yaygındır; bu husus anlaşma tutanağına yazılmalıdır.
İlk toplantıda anlaşma olmazsa ücret ödenir mi?
Dava şartı arabuluculukta ilk iki saati aşmayan görüşmelerde anlaşma sağlanamazsa ücret Adalet Bakanlığı tarafından ödenir. Bu tutar daha sonra açılan davada yargılama giderine eklenir.
Arabuluculuk ücretine KDV dahil mi?
Arabulucunun verdiği hizmet serbest meslek faaliyeti olduğundan vergilendirilir. Tarifedeki tutarların vergiler açısından nasıl uygulanacağı her yılın tarifesinde ve arabulucunun düzenlediği makbuzda ayrıca gösterilir.
Ücret taraflar arasında nasıl paylaştırılır?
Taraflar ücretin paylaşımını serbestçe kararlaştırabilir. Bir anlaşma yoksa ücret eşit paylaştırılır. Taraf sayısının ikiden fazla olduğu durumlarda tarifedeki artırımlı tutar tüm taraflar arasında paylaşılır.
