Popüler Etiketler
İş Mahkemesi Avukat Ücretleri Nasıl Belirlenir?
Haklarını aramak isteyen bir işçinin dava açmadan önce sorduğu en pratik sorulardan biri ücretle ilgilidir. İş mahkemesi avukatı ücretleri; davanın türüne, talep edilen alacağın miktarına, dosyanın arabuluculukta mı yoksa mahkemede mi çözüleceğine ve avukatla yapılan sözleşmeye göre değişir. Ücretin nasıl belirlendiğini bilmek, hem sürpriz masrafların önüne geçer hem de doğru avukatla doğru şartlarda çalışmayı sağlar. Yazımızda ücretin hangi kurallara bağlı olduğunu, masraflarla farkını ve en çok yanlış bilinen noktaları açıklıyoruz.
İş Mahkemesi Avukatı Ücretleri Neye Göre Belirlenir?
Avukatlık ücreti serbestçe pazarlık edilebilen bir bedel gibi görünse de kanuni sınırları vardır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve her yıl Türkiye Barolar Birliği tarafından hazırlanıp Resmî Gazete’de yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT), bu sınırların çerçevesini çizer.
Bu çerçevede iş mahkemesi avukatı ücretleri genel olarak şu etkenlere göre şekillenir:
- Davanın türü: Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai alacağı, işe iade ya da iş kazası tazminatı gibi davaların emek yoğunluğu birbirinden farklıdır.
- Talep edilen miktar: Değeri yüksek alacak davalarında ücret çoğu zaman alacağın belirli bir yüzdesi üzerinden kararlaştırılır.
- Dosyanın karmaşıklığı: Tanık sayısı, bilirkişi incelemesi ve hesaplama ihtiyacı arttıkça avukatın harcadığı emek de artar.
- Aşama: Yalnızca arabuluculuk aşaması mı, yoksa ilk derece, istinaf ve temyiz aşamalarının tamamı mı üstlenildiği ücreti doğrudan etkiler.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Ne İşe Yarar?
AAÜT, avukatlık hizmetinin altına inilemeyecek en düşük bedelini gösterir. Avukat ile müvekkil arasında kararlaştırılan sözleşme ücreti, tarifede yazan tutarın altında olamaz. Bu nedenle iş mahkemesi avukatı ücretleri hakkında konuşurken tarifeyi bir taban olarak düşünmek gerekir.
Tarifede işe iade davaları gibi bazı davalar için maktu, yani sabit ücretler yer alırken, para alacağına ilişkin davalarda ücret alacağın miktarına göre nispi olarak hesaplanır. İş mahkemesi avukat vekalet ücreti de bu ayrıma göre belirlenir. İşe iade sürecinin kendine özgü kısa süreleri olduğundan, bu davalarda işe iade davası avukatı ile baştan net bir ücret planı yapmak faydalıdır.
Sözleşme Ücreti ile Karşı Taraf Vekalet Ücreti Arasındaki Fark
İş mahkemesi avukatı ücretleri konusunda en çok karıştırılan nokta budur. Uygulamada iki farklı vekalet ücreti vardır ve ikisi aynı şey değildir.
Sözleşme ücreti, müvekkilin kendi avukatına ödediği ve aralarında yaptıkları sözleşmeyle belirlenen ücrettir. Avukatlık Kanunu’na göre yüzde olarak kararlaştırılan ücret, dava değerinin yüzde yirmi beşini geçemez.
Karşı taraf vekalet ücreti ise mahkemenin karar sonunda davayı kaybeden tarafa yüklediği ve tarifeye göre hesaplanan ücrettir. Kanun gereği bu ücret, davayı kazanan tarafın avukatına aittir. Yani davayı kazanan işçi, karşı taraf vekalet ücretini kendi cebine değil avukatına aktarılmak üzere alır; sözleşmede aksi kararlaştırılmışsa bu düzenleme ayrıca dikkate alınır.
İş Mahkemesi Avukat Ücretini Kim Öder?
Kendi avukatının sözleşme ücretini her taraf kendisi öder. Davanın sonunda ise kaybeden taraf, yargılama giderlerinden ve karşı tarafın vekalet ücretinden sorumlu tutulur. Dava kısmen kabul edilirse giderler ve vekalet ücreti, kabul ve ret oranına göre taraflar arasında paylaştırılır.
Bu nedenle işten çıkarılan bir işçinin talep edeceği alacakları baştan doğru belirlemesi yalnızca davanın sonucunu değil, masraf yükünü de etkiler. Hangi alacakların talep edilebileceğini işten çıkarılan işçinin hakları yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Avukatlık Ücreti ile Dava Masrafları Aynı Şey mi?
Hayır. Avukatlık ücreti, avukatın verdiği hukuki hizmetin karşılığıdır. Dava masrafları ise harçlar, tebligat giderleri, tanık ücretleri ve bilirkişi ücreti gibi yargılamanın yürümesi için ödenen kalemlerdir. İş mahkemesi için avukat ücretleri araştırılırken bu iki kalemin ayrı ayrı sorulması, bütçenin gerçekçi planlanmasını sağlar.
Fazla mesai gibi hesaplama gerektiren alacaklarda bilirkişi ücreti masrafların önemli bir kısmını oluşturabilir. Bu davaların nasıl ilerlediğini fazla mesai davası nasıl açılır? yazımızda inceleyebilirsiniz.
Arabuluculuk Aşamasında Avukat Ücreti Nasıl Belirlenir?
İşçi alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Avukat bu aşamada da müvekkilini temsil edebilir ve tarife, arabuluculuk aşaması için ayrı ücret kuralları içerir. Uyuşmazlık arabuluculukta çözülürse dava hiç açılmadan sona erdiği için iş mahkemesi avukatı ücretleri genellikle tam yargılama sürecine göre daha düşük kalır.
Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa arabuluculuk ücretinin ilk iki saatlik kısmı Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Bu nedenle arabuluculuğa başvurmak, işçi açısından ek bir mali yük oluşturmaz.
Ücret Sözleşmesinde Nelere Dikkat Edilmeli?
Sağlıklı bir avukatlık ilişkisi, yazılı ve açık bir ücret sözleşmesiyle başlar. Sözleşmede şu konuların net olarak yer alması gerekir:
- Kapsam: Ücretin hangi aşamaları kapsadığı, istinaf ve temyizin dahil olup olmadığı.
- Ödeme şekli: Peşin, taksitli ya da dava sonunda tahsil edilecek bölümün ayrımı.
- Masraflar: Harç ve bilirkişi gibi giderlerin kim tarafından ve ne zaman karşılanacağı.
- Karşı taraf vekalet ücreti: Mahkemenin hükmedeceği vekalet ücretinin nasıl değerlendirileceği.
Bu noktalarda belirsizlik bırakılması, dava sonunda avukat ile müvekkil arasında gereksiz uyuşmazlıklara yol açabilir.
Sonuç: Ücretin Şeffaf Olması Güveni Artırır
İş mahkemesi avukatı ücretleri, kanun ve tarifenin çizdiği sınırlar içinde davanın türüne ve kapsamına göre belirlenir. Ücreti doğru değerlendirmek için sözleşme ücreti ile karşı taraf vekalet ücretini, avukatlık ücreti ile dava masraflarını birbirinden ayırmak gerekir. İş uyuşmazlığınız için kapsamlı bilgi almak isterseniz Bursa iş hukuku avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İş mahkemesi avukatı ücretleri peşin mi ödenir?
Zorunlu değildir. Ücretin bir kısmı peşin, kalanı dava sonunda ödenecek şekilde ya da taksitle ödenmesi kararlaştırılabilir. Önemli olan, ödeme planının yazılı sözleşmede açıkça yer almasıdır.
Davayı kaybedersem karşı tarafın avukatına ödeme yapar mıyım?
Davayı kaybeden taraf, mahkemenin tarifeye göre hükmettiği karşı taraf vekalet ücretini ve yargılama giderlerini öder. Dava kısmen kabul edilirse bu yük oranlara göre paylaştırılır.
Avukat ücreti alacağın yüzdesi olarak belirlenebilir mi?
Para alacaklarına ilişkin davalarda ücret yüzde olarak kararlaştırılabilir; ancak bu oran dava değerinin yüzde yirmi beşini geçemez.
Ücret ödeyecek gücüm yoksa ne yapabilirim?
Mali durumu yetersiz olan kişiler, barolar bünyesindeki adli yardım bürolarına başvurabilir ve mahkemeden adli yardım talep edebilir. Şartlar sağlanırsa avukat görevlendirilir ve yargılama giderlerinden geçici olarak muafiyet tanınır.
İş kazası davalarında ücret farklı mı belirlenir?
İş kazası davalarında maluliyet, kusur ve tazminat hesabı için birden fazla bilirkişi incelemesi gerektiğinden dosya daha emek yoğundur ve ücret buna göre şekillenir. Bu davalar hakkında Bursa iş kazası avukatı sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
