Popüler Etiketler
İş Mahkemesi Ne Kadar Sürer? Süreç ve Aşamalar
İşten çıkarılan, ücretini ya da tazminatını alamayan bir işçi hakkını aramaya karar verdiğinde aklına ilk gelen soru çoğu zaman aynıdır: iş mahkemesi ne kadar sürer? Bu sorunun tek bir rakamla cevabı yoktur; çünkü süre, davanın türüne, delillerin durumuna, bilirkişi incelemesine ve kararın üst mahkemeye taşınıp taşınmadığına göre değişir. Yazımızda arabuluculuktan Yargıtay incelemesine kadar her aşamanın süresini, süreyi uzatan etkenleri ve süreci kısaltmak için neler yapılabileceğini açıklıyoruz.
İş Mahkemesi Ne Kadardır?
Kısa cevap şu: İlk derece mahkemesinde bir iş davası, dosyanın niteliğine göre birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Ancak iş mahkemesi ne kadar sürer sorusuna verilebilecek en doğru cevap, süreci aşama aşama değerlendirmektir. Toplam süre; arabuluculuk, ilk derece yargılaması, istinaf ve gerekirse temyiz aşamalarının toplamından oluşur.
İş davaları, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca basit yargılama usulüne tabidir. Bu usul, dilekçe aşamasını kısa tutarak yargılamanın genel usule göre daha hızlı ilerlemesini amaçlar. Yine de uygulamada mahkemelerin iş yükü bu avantajı çoğu zaman sınırlar.
Dava Öncesi Arabuluculuk Ne Kadar Sürer?
İşçi ile işveren arasındaki alacak, tazminat ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; yani arabuluculuk bir dava şartıdır. Arabulucu, dosya kendisine ulaştıktan sonra üç hafta içinde süreci tamamlar. Zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir.
Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa uyuşmazlık mahkemeye hiç gitmeden sona erer. Anlaşma olmazsa son tutanakla birlikte dava yolu açılır. Bu aşamada talep edilecek alacakların eksiksiz belirlenmesi hem süreyi hem de sonucu doğrudan etkiler; bu nedenle başvurudan önce bir Bursa iş hukuku avukatı ile dosyanın değerlendirilmesi önemlidir.
İlk Derece Yargılamasının Aşamaları Nelerdir?
Dava açıldıktan sonra yargılama genel olarak şu aşamalardan geçer:
- Dilekçeler aşaması: Dava dilekçesi sunulur, davalı taraf cevap dilekçesini verir. Basit yargılama usulünde cevap süresi iki haftadır.
- Ön inceleme: Mahkeme dava şartlarını, uyuşmazlık noktalarını ve tarafların delillerini belirler.
- Delillerin toplanması: SGK kayıtları, bordrolar ve banka dökümleri ilgili kurumlardan istenir, tanıklar dinlenir.
- Bilirkişi incelemesi: Kıdem, ihbar, fazla mesai gibi alacakların hesaplanması için dosya bilirkişiye gönderilir.
- Karar: Taraflara son söz verilir ve hüküm kurulur.
Bu aşamalar arasında en çok zaman alanlar genellikle delillerin toplanması ve bilirkişi incelemesidir. Kurumlara yazılan müzekkerelerin geç cevaplanması, tanıkların duruşmaya gelmemesi ya da bilirkişi raporuna itiraz edilmesi, duruşmaların birkaç ay arayla ertelenmesine yol açabilir.
Süreyi Uzatan Etkenler Nelerdir?
Aynı mahkemede açılan iki dava bile çok farklı sürelerde sonuçlanabilir. Bu yüzden iş mahkemesi ne kadar sürer sorusunun cevabını asıl belirleyen etkenleri bilmek gerekir: mahkemenin iş yükü, talep edilen alacak kalemlerinin sayısı, tanık sayısı, ek bilirkişi raporu ihtiyacı ve tarafların usule ilişkin itirazları.
Özellikle fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil alacakları gibi hesaplama gerektiren taleplerde bilirkişi süreci uzayabilir. Bu tür davaların nasıl ilerlediğini fazla mesai davasında bilirkişi aşaması yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
İşe İade Davası Ne Kadar Sürer?
İşe iade davaları, kanunun özellikle hız öngördüğü davalardır. Bu davalarda iş mahkemesi ne kadar sürer sorusunun cevabı doğrudan kanunda yazılıdır: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesine göre dava ivedilikle iki ay içinde sonuçlandırılır. Karara karşı istinaf yoluna gidilirse bölge adliye mahkemesi bir ay içinde kesin olarak karar verir.
Uygulamada mahkemelerin yoğunluğu nedeniyle bu sürelere her zaman uyulamasa da işe iade davaları diğer iş davalarına göre belirgin şekilde hızlı sonuçlanır. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerektiğini de unutmamak gerekir; bu süre kaçırılırsa hak kaybı doğar. Kısa sürelerin doğru takip edilmesi için işe iade davası avukatı desteği büyük önem taşır.
İş Kazası Davaları Neden Daha Uzun Sürer?
İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında dava öncesi arabuluculuk zorunlu değildir; ancak bu, davanın daha kısa süreceği anlamına gelmez. İş kazası mahkemesi ne kadar sürer diye soranlara verilecek cevap, çoğunlukla diğer iş davalarından daha uzun bir süredir. Çünkü bu davalarda kusur oranı için iş güvenliği bilirkişisi, maluliyet oranı için sağlık kurulu raporu ve tazminat hesabı için aktüerya bilirkişisi gibi birden fazla uzman incelemesi gerekir.
Kazanın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edilip edilmediği de süreci etkiler; kabul edilmemişse önce tespit davası açılması gerekebilir. Bu tür dosyaların takibi hakkında Bursa iş kazası avukatı sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
İş Mahkemesi İstinaf Ne Kadar Sürer?
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Dosya, bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk dairesine gönderilir. Daire, dosya üzerinden inceleme yapabileceği gibi gerekirse duruşma açarak eksik delilleri de toplayabilir.
İstinaf aşamasının süresi büyük ölçüde ilgili dairenin iş yüküne bağlıdır ve birkaç aydan bir yılı aşan sürelere kadar uzayabilir. Daire kararı yerinde bulursa başvuruyu esastan reddeder; hatalı bulursa yeniden hüküm kurar ya da dosyayı ilk derece mahkemesine geri gönderir. Geri gönderme hâlinde yargılama yeniden ilk derecede devam eder.
İş Mahkemesi Temyiz Ne Kadar Sürer?
Kesinlik sınırını aşan kararlarda, bölge adliye mahkemesi kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna gidilebilir. Temyiz incelemesini Yargıtay’ın ilgili hukuk dairesi yapar ve inceleme kural olarak dosya üzerinden yürütülür.
Yargıtay aşaması da dairenin iş yüküne göre birkaç aydan bir yılı aşan sürelere uzayabilir. Bozma kararı verilirse dosya yerel mahkemeye döner ve bozma doğrultusunda yeni bir karar verilir; bu durum toplam süreyi önemli ölçüde artırır.
Süreci Kısaltmak İçin Neler Yapılabilir?
Mahkemenin iş yükü tarafların elinde değildir, ancak taraf hatalarından doğan gecikmeler önlenebilir. Talep edilen tüm alacak kalemlerinin baştan doğru belirlenmesi, tanık adreslerinin eksiksiz bildirilmesi ve delillerin dava dilekçesiyle birlikte sunulması duruşma ertelemelerini azaltır.
Kıdem tazminatı gibi hesap gerektiren alacakların davadan önce yaklaşık olarak hesaplanması da gerçekçi bir talep belirlemeye yardımcı olur. Bu konuda kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? yazımıza göz atabilirsiniz.
Sonuç: Süreyi Belirleyen Dosyanın Kendisidir
İş mahkemesi ne kadar sürer sorusu, her dosya için ayrı ayrı cevaplanması gereken bir sorudur. İşe iade davaları kanun gereği hızlı ilerlerken, iş kazası ve hesaplama gerektiren alacak davaları istinaf ve temyizle birlikte birkaç yıla yayılabilir. Süreci baştan doğru kurmak, gereksiz ertelemelerin önüne geçer. İşçi ve işveren uyuşmazlıklarına dair genel bilgi için iş hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İş mahkemesi ne kadar sürer, ortalama bir süre var mı?
Kesin bir ortalama vermek doğru olmaz. Basit bir alacak davası ilk derecede birkaç ay içinde sonuçlanabilirken, istinaf ve temyiz aşamalarıyla birlikte toplam süre birkaç yılı bulabilir.
Arabuluculuk süresi dava süresine dahil mi?
Arabuluculuk dava öncesi bir aşamadır ve kural olarak üç hafta, uzatılırsa en fazla dört hafta içinde tamamlanır. Dava süresi, son tutanağın ardından davanın açılmasıyla başlar.
Duruşmalar ne sıklıkla yapılır?
Duruşma aralıkları mahkemenin yoğunluğuna göre değişir. Uygulamada iki duruşma arasında birkaç ay geçmesi olağandır.
İşe iade davası kazanılırsa işçi hemen işe başlar mı?
Karar kesinleştikten sonra işçi, kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlama talebinde bulunmalıdır. İşveren bir ay içinde işçiyi işe başlatmazsa işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti ödemekle yükümlü olur.
Avukat tutmak davayı hızlandırır mı?
Avukat, mahkemenin iş yükünü değiştiremez; ancak eksik dilekçe, hatalı talep ve süre kaçırma gibi gecikmeye yol açan hataları önleyerek sürecin gereksiz yere uzamasını engeller.
